Prawa strona Warszawy przechodzi wielką zmianę, której widać początki

Na prawym brzegu Warszawy dzieje się coś, co jeszcze kilka lat temu trudno było sobie wyobrazić. W pustych kamienicach pojawiają się ekipy, przy ulicach wyrastają kolejne odcinki zieleni, a stare adresy odzyskują sens w miejskiej mapie. Miasto mówi o blisko 3 mld zł, ale dla mieszkańców ważniejsze jest coś innego – że ta zmiana wreszcie dotyka codziennych tras, podwórek i miejsc, które przez lata stały z boku.

• Kamienice i mieszkania wracają tam, gdzie długo czekały na decyzję
• Ulice, zieleń i biblioteka układają nowe centrum codzienności
• Drewniane oficyny i wielka sala Sinfonii Varsovii przypominają o ambicji tej rewitalizacji

Kamienice i mieszkania wracają tam, gdzie długo czekały na decyzję

Warszawska rewitalizacja na Pradze-Północ, Pradze-Południe i Targówku nie jest jedną inwestycją, tylko całym systemem działań rozpisanym do 2030 roku. Obejmuje ponad 2 tys. hektarów i blisko 156 tys. osób, czyli około 9 proc. mieszkańców stolicy. To właśnie tam miasto prowadzi równolegle remonty kamienic, budowę mieszkań, przebudowę ulic i działania społeczne, które mają zmienić nie tylko elewacje, ale też sposób korzystania z tych dzielnic.

„Naszym celem jest wyrównywanie poziomu życia wszystkich mieszkańców stolicy” – podkreśliła Aldona Machnowska-Góra.

Najmocniej widać to w mieszkaniach. Jak zapowiada Marek Goluch, szef Biura Polityki Lokalowej, w różnych fazach jest dziś 9 inwestycji, z których ma powstać blisko 780 mieszkań za około 364 mln zł. Część lokali już trafiła do nowych lokatorów – 72 mieszkania komunalne przy Stolarskiej 6 oraz 186 mieszkań TBS przy Markowskiej. Dobiega też końca budowa domu przy Jagiellońskiej, gdzie ma być 207 mieszkań TBS.

Równolegle trwa odzyskiwanie zabytkowych kamienic, które przez lata były wyłączone z użytkowania. Na samą Pragę-Północ zaplanowano remont 42 budynków, a rachunek za ten fragment programu sięga około 466 mln zł. Prace już trwają między innymi przy:

1. Stalowej 35
2. Łochowskiej 15
3. Stalowej 34
4. Ząbkowskiej 19
5. Małej 5
6. Stalowej 54
7. Łomżyńskiej 18
8. Wołomińskiej 17
9. Kawęczyńskiej 26

Na Pradze-Południe roboty zaczęły się przy Rybnej 9, a przy Mińskiej 33 i 35 trwa jeszcze etap przygotowania dokumentacji. W wielu budynkach miasto montuje centralne ogrzewanie, ciepłą wodę i windy, co dla starszych mieszkańców oraz osób z niepełnosprawnościami jest często ważniejsze niż najbardziej efektowna fasada.

Ulice, zieleń i biblioteka układają nowe centrum codzienności

Program rewitalizacji nie zatrzymuje się na murach. W mieście zaczynają się też zmiany, które odczuwają wszyscy poruszający się po tej części Warszawy: kierowcy, piesi, rowerzyści i osoby korzystające z komunikacji miejskiej. W planach są przebudowy Plac Hallera, Dąbrowszczaków, placu przed Kinem Praha, Floriańskiej, Gocławskiej, Terespolskiej, Kamionkowskiej, Chyrowskiej i Gościeradowskiej. Trwa już remont Okrzei i Środkowej, które mają być gotowe jeszcze w tym roku.

„Pojawią się nie tylko nowe nawierzchnie, ale też miejska zieleń” – zapowiedział Jacek Grunt-Mejer.

Największa zmiana szykuje się jednak tam, gdzie przez lata brakowało jednego wyraźnego kierunku rozwoju. W rejonie Brzeskiej i Wileńskiej powstaje nowoczesna biblioteka, a zabytkowa zajezdnia tramwajów konnych przy Inżynierskiej 6 ma zostać przekształcona w centrum kultury. To ważne nie tylko dla samej Pragi, ale też dla całego miasta, bo w takich miejscach rewitalizacja przestaje być hasłem, a staje się realnym ruchem ludzi, książek, wydarzeń i spotkań.

Dopełnieniem tych zmian będą nowe tereny rekreacyjne. Na ukończeniu jest skwer przy Łomżyńskiej, a obok niego planowany jest Park Naturalny Golędzinów. Ma on objąć blisko 65 hektarów nadwiślańskiej przyrody i zachować jej bardziej dziki charakter, przy jednoczesnym udostępnieniu terenu większej liczbie osób. W dzielnicy, która długo żyła w cieniu zaniedbania, to właśnie takie miejsca najczęściej budują codzienną jakość życia – nie spektakularnie, ale na lata.

Drewniane oficyny i wielka sala Sinfonii Varsovii przypominają o ambicji tej rewitalizacji

Wśród wszystkich przedsięwzięć szczególne miejsce zajmują praskie drewniaki. To budynki, które mocno trzymają w sobie XIX-wieczną historię tej części Warszawy, a jednocześnie należą już do najrzadszych śladów dawnej zabudowy. Na Pradze-Północ i Targówku przetrwało ich tylko kilka, między innymi przy Rondzie Żaba i na Środkowej. Teraz odnawiana jest drewniana oficyna Burkego przy Kawęczyńskiej 26.

To niewielki, jednopiętrowy obiekt z poddaszem, zbudowany pod koniec XIX wieku. Michał Krasucki zwraca uwagę, że po etapie mało efektownych, ale koniecznych prac przyszedł czas na konserwację i odtwarzanie detali. W budynku pojawiły się już oryginalne skrzynkowe okna, na ścianach zamocowano trzcinę, a następnie nanoszone są tynki wapienne zgodnie z dawną techniką. Trwa też konserwacja stolarki drzwiowej, drewnianych schodów i odzyskanej szalówki, która wróci na elewację. Dach ma nowe pokrycie, a część więźby udało się zachować wraz z dawnymi znakami ciesielskimi i drewnianymi łączeniami.

Równie ważny, choć zupełnie inny, jest projekt przy Grochowskiej 272. Kompleks Sinfonii Varsovii, dawniej Carski Instytut Weterynarii, ma wejść w kolejną fazę modernizacji. W planach jest budowa największej sali koncertowej w Polsce, której otwarcie przewidziano na 2030 rok. Ma tam powstać nie tylko scena dla orkiestry, ale całe muzyczne zaplecze miasta – sale koncertowe, przestrzenie edukacyjne, kawiarnia, restauracja i ogród połączony z pobliskim parkiem.

Rewitalizacja w tej części Warszawy ma jeszcze jeden wymiar, mniej widoczny, ale równie istotny. W Arthouse Kołowa i Centrum Kultury i Aktywności przy Siarczanej 6 codziennie układa się nowa sieć relacji: międzypokoleniowych, sąsiedzkich, edukacyjnych. Są zajęcia plastyczne, teatralne, ruchowe, joga, współpraca ze szkołami, uniwersytet trzeciego wieku i orkiestra Szmaragdy tworzona przez amatorów. To właśnie w takich miejscach najłatwiej zauważyć, że rewitalizacja nie kończy się na remoncie. Dopiero wtedy zaczyna działać naprawdę.

na podstawie: UMS Warszawa.