Książka jako mapa wpływów - BN sięga po literacki blok wschodni

Biblioteka Narodowa w Warszawie proponuje spotkanie, które zamiast zwykłego omówienia książki otwiera drzwi do historii wydawniczych układów, targów i literackich przepływów w powojennej Europie Środkowo-Wschodniej. We wtorek 26 maja 2026 roku o godzinie 14.00 w ramach Otwartego Seminarium BN prof. ucz. dr hab. Markus Eberharter opowie o pracy Pawła Zajasa i jej szerszym tle. 📚

• Otwarte Seminarium Biblioteki Narodowej bierze na warsztat książkę, która czyta historię między wierszami
• Targi książki w Warszawie, Lipsku i Frankfurcie składają się tu w jedną opowieść

Otwarte Seminarium Biblioteki Narodowej bierze na warsztat książkę, która czyta historię między wierszami

To nie będzie akademicki wykład zamknięty w suchych definicjach. Eberharter przyjrzy się książce Pawła Zajasa Sozialistische Transnationalisierung. Literarische Verflechtungen im europäischen „Ostblock” i pokaże, jak po 1945 roku układały się relacje literackie, wydawnicze i instytucjonalne w krajach dawnego bloku wschodniego. 🎙️

W centrum tej opowieści nie stoi wyłącznie literatura jako sztuka, ale cały mechanizm jej krążenia - od planowania przedsięwzięć wydawniczych po współpracę między państwami, które miały wspólny, trudny polityczny punkt odniesienia. Zajas patrzy na ten świat przez narzędzia socjologii książki i literatury, a z takiej perspektywy widać, że realny socjalizm nie zamknął obiegu myśli, tylko stworzył własny, skomplikowany układ zależności.

W skrócie:

• 26 maja 2026, wtorek
• godz. 14.00
• Biblioteka Narodowa w Warszawie
• Otwarte Seminarium Biblioteki Narodowej

Targi książki w Warszawie, Lipsku i Frankfurcie składają się tu w jedną opowieść

Najciekawsze jest chyba to, że książka Zajasa nie zatrzymuje się na NRD, choć właśnie ten rynek autor opisuje najdokładniej. Z analizy wyłania się szerszy obraz, ważny także dla Polski - taki, w którym Warszawa, Lipsk i Frankfurt nad Menem stają się punktami jednej literackiej sieci, a targi książki przestają być tylko handlowym wydarzeniem, za to zaczynają wyglądać jak narzędzie polityki kulturalnej.

To właśnie ten wątek może zainteresować nie tylko badaczy literatury, ale też tych, którzy lubią patrzeć na kulturę szerzej - jako na układ relacji, wpływów i przepływów. Eberharter ma pokazać, że z pozornie niszowej książki da się wyczytać sporo o tym, jak działały instytucje literatury po wschodniej stronie Europy, i dlaczego podobne badania mogą być inspirujące również dla polskich kontekstów. ✍️

Dla mieszkańców Warszawy to dobra okazja, żeby zajrzeć do Biblioteki Narodowej nie tylko po książkę, ale po opowieść o tym, jak książki budowały mosty tam, gdzie polityka stawiała mury.

na podstawie: Biblioteka Narodowa Warszawa.