Witraże Jerzego Nowosielskiego przy ul. P. Skargi – odrestaurowane i chronione

3 min czytania
Witraże Jerzego Nowosielskiego przy ul. P. Skargi – odrestaurowane i chronione

FOT. Urząd Miasta Stołecznego Warszawy

W sercu Wesołej stare szkło znów gra kolorami. W Warszawie zakończono konserwację witraży zaprojektowanych przez Jerzego Nowosielskiego, które przez lata traciły kształt i barwę. Po pracach w pracowni konserwatorskiej okna wróciły na swoje miejsce, a świątynia odzyskała rytm kolorów, który współgra z wnętrzem z lat 70. XX wieku. Dla wielu to nie tylko reperacja, lecz przypomnienie o wartości powojennej sztuki sakralnej.

  • Wnętrze kościoła Opatrzności Bożej odzyskało barwy autora
  • Warszawa wsparła renowację – dotacja pokryła większość kosztów
  • Prace konserwatorskie odtworzyły konstrukcję i barwę szkła

Wnętrze kościoła Opatrzności Bożej odzyskało barwy autora

Witraże zaprojektowane przez Jerzego Nowosielskiego wypełniają 19 okien w kościele Opatrzności Bożej przy ul. P. Skargi 2 w Wesołej. Choć budynek powstał w latach 1937–1939, jego wystrój wnętrz został zaprojektowany dopiero w latach 70. XX wieku i obejmuje polichromie, posadzki oraz właśnie witraże o geometrycznej kompozycji — w tonacjach czerwieni, błękitu, żółci, pomarańczu i bezbarwnego szkła.

Specjaliści wskazywali, że witraże były w złym stanie technicznym: profile ołowiane były zbyt cienkie, kit nieprawidłowo zaaplikowany, a część szyb popękała i uległa odkształceniom. Konserwacja pozwoliła przywrócić kompozycję i stabilność całego zespołu.

Warszawa wsparła renowację – dotacja pokryła większość kosztów

Prace konserwatorskie zakończono po dwóch etapach. Pierwszy etap został wykonany przez parafię w 2024 roku (konserwacja siedmiu witraży w dolnym rzędzie i trzech w górnym). Drugi etap, zakończony w 2025 roku, objął siedem kolejnych witraży w górnym rzędzie nawy głównej oraz witraż w triforium. Całościowe zamknięcie prac było możliwe dzięki wsparciu finansowemu ze strony m.st. Warszawy.

  • Dotacja miasta wyniosła blisko 56 tys. zł i pokryła blisko 60 proc. kosztów drugiego etapu.
  • Dzięki temu etapowi konserwacja wszystkich 19 witraży została zakończona.

Prace konserwatorskie odtworzyły konstrukcję i barwę szkła

Renowacja prowadzona była w pracowni konserwatorskiej i obejmowała kompleksowe działania techniczne mające na celu trwałe zabezpieczenie szyb i ich oprawy. Zakres prac obejmował m.in.:

  • prostowanie kwater z odkształconymi szybami,
  • oczyszczanie ze starego kitu i mycie szkieł,
  • wzmocnienie lutowania oraz klejenie spękanych fragmentów,
  • ponowne kitowanie i zabezpieczenie profili ołowianych.

Dzięki temu oryginalna kompozycja geometryczna zyskała stabilność, a szkło odzyskało kontrast i przezierność, które współtworzą charakter wnętrza.

Kościół i jego wystrój mają uznaną wartość zabytkową — wnętrze wpisano do rejestru zabytków w 2004 roku, a sam kościół wraz z otoczeniem w 2019 roku. Zakończona konserwacja to krok w kierunku długofalowej ochrony tej wyjątkowej realizacji sztuki sakralnej II połowy XX wieku.

Drobny gest wobec wielkiej sztuki – co to oznacza dla mieszkańców? Odrestaurowane witraże to nie tylko estetyczny powrót barw, lecz przede wszystkim mniejsze ryzyko nagłych napraw i dłuższa żywotność zabytku. Publiczne wsparcie pokazuje też model współpracy parafii i miejskich instytucji przy ratowaniu dziedzictwa powojennego; dla odwiedzających oznacza to lepsze warunki do poznania wnętrza zaprojektowanego przez Jerzego Nowosielskiego podczas nabożeństw lub wizyt kulturalnych.

na podstawie: UMS Warszawa.

Autor: Redakcja Echo Warszawy