Miliony, nowe składy i szpitale – jak unijne miliardy przekształcają Mazowsze

Na Mazowszu widać już konkretne efekty dużych programów unijnych – od placów zabiegowych po tory kolejowe. W terenie pojawiają się maszyny budowlane i plany modernizacji, a na papierze rosną cyfry, które zmieniają perspektywę inwestycji w region. Wkrótce część projektów przekształci się w codzienne udogodnienia dla podróżujących i pacjentów.

• KPO w praktyce – Mazowsze z nowymi składami i inwestycjami w zdrowie
• Fundusze Europejskie dla Mazowsza – skąd płyną miliony i na co pójdą

KPO w praktyce – Mazowsze z nowymi składami i inwestycjami w zdrowie

Z Krajowego Planu Odbudowy i Zwiększania Odporności beneficjenci z regionu pozyskali ponad 39 mld zł; podpisano już ponad 142,8 tys. umów. Takie liczby – jak zaznacza resort – utrzymują Mazowsze na czele kraju pod względem skali wykorzystania tych środków.

“Na Mazowszu podpisano już ponad 142,8 tys. umów z KPO o łącznej wartości ponad 39,3 mld zł”
— Jacek Karnowski, sekretarz stanu w Ministerstwie Funduszy i Polityki Regionalnej

Najbardziej widoczne dla pasażerów będą nowe pociągi. Do przewoźnika regionu trafiło z KPO i programu regionalnego ponad 1 mld zł, co umożliwia rekordowy zakup nowego taboru. Koleje Mazowieckie pozyskały dofinansowanie m.in. na zakup 64 elektrycznych zespołów trakcyjnych; łącznie w obecnych programach przewidziano zakup aż 75 nowych składów. Odbiory pierwszych pojazdów zaplanowano na II kwartał 2026 r., a ostatnie mają dotrzeć w III kwartale 2027 r. Nowe składy będą jednoprzestrzenne, klimatyzowane, z systemami informacji wizualno‑dźwiękowej i dostosowane do osób z niepełnosprawnościami.

“Tylko w obecnej perspektywie finansowej 2021–2027 otrzymaliśmy ponad 1,5 mld zł dotacji z programów KPO oraz FEM na zakup 64 pięcioczłonowych EZT FLIRT”
— Rafał Krzemień, członek zarządu, dyrektor finansowy Kolei Mazowieckich

Słyszalne będą też zmiany w ochronie zdrowia. W 2025 r. do mazowieckich szpitali trafiło ponad 313 mln zł z KPO na sprzęt, modernizacje i cyfryzację. Z tej puli:

• na cyfryzację i bezpieczeństwo cybernetyczne przeznaczono łącznie ponad 143 mln zł,
• dotacje dla onkologii wynoszą około 92,3 mln zł,
• wsparcie dla kardiologii to prawie 77,9 mln zł.

Największe wsparcie otrzymało Mazowieckie Centrum Leczenia Chorób Płuc i Gruźlicy w Otwocku — projekt o wartości 69,74 mln zł, z czego 58,6 mln zł pochodzi z KPO. Z kolei Wojewódzki Szpital Zespolony w Płocku zrealizuje inwestycję wartą 36,85 mln zł, przy czym ponad 33,7 mln zł to środki z KPO. Projekty obejmują zakup aparatów diagnostycznych, modernizacje infrastruktury oraz wdrożenia systemów wentylacji i nowego oprogramowania.

“Fundusze te pozwolą na zakup nowoczesnego sprzętu medycznego, modernizację infrastruktury czy wdrożenie innowacyjnych rozwiązań w diagnostyce i leczeniu chorób cywilizacyjnych”
— Anna Brzezińska, członkini zarządu województwa mazowieckiego

Na poprawę bezpieczeństwa zdrowotnego i cyfryzację skorzysta m.in. dwanaście placówek prowadzonych przez samorząd województwa — wśród nich są: Wojewódzki Szpital Zespolony w Płocku, Specjalistyczny Szpital Wojewódzki w Ciechanowie, Mazowiecki Szpital Bródnowski, Międzyleski Szpital Specjalistyczny w Warszawie i inne.

Fundusze Europejskie dla Mazowsza – skąd płyną miliony i na co pójdą

Regionalny program zarządzany przez samorząd regionu wypłacił beneficjentom ponad 5 mld zł. Do tej pory podpisano 1 242 umowy, a zakontraktowanie środków przekroczyło 56,55 proc. puli dostępnej w programie.

“W sumie od 2021 r. zostało podpisanych 1 242 umów. Przyznana beneficjentom kwota wsparcia to ponad 5 mld zł”
— Marcin Wajda, dyrektor Departamentu Rozwoju Regionalnego i Funduszy Europejskich

Wśród projektów finansowanych z FEM znajdują się kalkulowane inwestycje o dużym znaczeniu lokalnym:

• zakup 29 nowych elektrycznych zespołów trakcyjnych — dofinansowanie z UE 499 mln zł,
• program “Mazowsze bez smogu” — wartość ponad 169 mln zł, dofinansowanie 132,2 mln zł,
• budowa infrastruktury pieszo‑rowerowej na Żyrardowskim Obszarze Funkcjonalnym — blisko 100 mln zł dofinansowania,
• budowa zbiornika retencyjnego “Kraszewo” w gminie Raciąż — dofinansowanie UE około 52 mln zł, zbiornik o powierzchni lustra wody 70,3 ha,
• projekt w Mazowieckim Szpitalu Bródnowskim dotyczący terapii genowych — wartość bliska 150 mln zł, z czego prawie 140 mln zł z UE.

“Mazowsze utrzymuje swoją silną pozycję zarówno jako adresat, jak i dystrybutor środków europejskich”
— Krzysztof Strzałkowski, przewodniczący sejmikowej Komisji Budżetu i Finansów

Dzięki programom regionalnym projekty obejmują szerokie spektrum działań — od efektywności energetycznej, przez infrastrukturę przeciwpowodziową i wodno‑ściekową, po wsparcie dla badań i innowacji.

W praktyce mieszkańcy mogą spodziewać się nie tylko nowych sprzętów czy pociągów, ale też krótszych kolejek do badań specjalistycznych, rozbudowy lokalnej sieci dróg rowerowych i lepszej ochrony przed suszą i powodziami dzięki inwestycjom w retencję. Trzeba jednak pamiętać o etapach realizacji — część projektów wymaga robót budowlanych, kooperacji samorządów i wykonawców oraz czasu na wdrożenie systemów cyfrowych. Dla osób śledzących projekty praktyczną wskazówką jest sprawdzanie naborów i wyników konkursów prowadzonych przez Mazowiecką Jednostkę Wdrażania Programów Unijnych oraz informacje publikowane przez Urząd Marszałkowski.

Z punktu widzenia regionu suma inwestycji — zarówno z KPO, jak i z programu regionalnego — tworzy efekt skali. To nie tylko liczby na papierze, ale konkretne remonty, nowe usługi i sprzęt, które w najbliższych latach powinny stać się częścią codziennego życia mieszkańców Mazowsza.

na podstawie: Mazowiecki Urząd Marszałkowski.