Dzieci Powstania nie były tylko widzami. Nowa wystawa na Ursynowie

Mieli po kilka, kilkanaście lat, a mimo to przenosili rozkazy, prasę i środki sanitarne w samym środku powstańczych działań. W Galerii przy Ratuszu Ursynów pokazano historię najmłodszych uczestników Powstania Warszawskiego. Ekspozycja przypomina, że ich udział nie ograniczał się do obrazów dzieci z bronią. Za tymi fotografiami kryły się przede wszystkim codzienna służba, ryzyko i odpowiedzialność.

• Łącznicy, dostawcy i pomocnicy przy powstańczych kuchniach
• Witold Modelski i pamięć o najmłodszych powstańcach

Łącznicy, dostawcy i pomocnicy przy powstańczych kuchniach

Najmłodsi uczestnicy wydarzeń z sierpnia 1944 roku często mieli zaledwie 10–12 lat. Wielu z nich działało jako łącznicy – przenosili pocztę i rozkazy, dostarczali opatrunki, prasę powstańczą oraz potrzebne środki sanitarne. Pomagali także przy przygotowywaniu posiłków i napojów.

Starszym dzieciom powierzano bardziej odpowiedzialne zadania. Część z nich pracowała w bezpośrednim sąsiedztwie linii frontu, każdego dnia narażając życie. Choć na zachowanych fotografiach widać nieletnich z bronią, bezpośredni udział dzieci w walce zbrojnej był rzadki. Brakowało uzbrojenia, a dowódcy starali się chronić najmłodszych przed starciami.

Mimo tego dzieci same zgłaszały się do służby. Możliwość pomocy traktowały jako obowiązek, a nie przygodę. Wystawa pozwala zobaczyć tę historię szerzej – nie tylko przez pryzmat symbolicznych zdjęć, lecz także przez konkretne zadania wykonywane przez najmłodszych.

Witold Modelski i pamięć o najmłodszych powstańcach

Jedną z przypominanych postaci jest 11-letni Witold Modelski „Warszawiak”, uznawany za najmłodszego uczestnika Powstania Warszawskiego. Ekspozycja przywołuje również innych młodych powstańców, z których wielu otrzymało najwyższe wojskowe odznaczenia za odwagę.

Ważnym symbolem ich losów pozostaje pomnik Małego Powstańca. Przedstawia chłopca w zbyt dużym hełmie i z biało-czerwoną opaską. Ten obraz utrwalił pamięć o najmłodszych mieszkańcach stolicy, którzy w czasie walk wykonywali zadania daleko wykraczające poza ich wiek.

Wystawę „Warszawskie dzieci, pójdziemy w bój…” przygotowano we współpracy z Muzeum Powstania Warszawskiego. Ekspozycja jest dostępna do 18 września w Galerii przy Ratuszu Ursynów przy al. Komisji Edukacji Narodowej 61, w pobliżu stacji metra Imielin.

na podstawie: Urząd Dzielnicy Ursynów.