Przymrozki uderzyły w sady Mazowsza. Pomoc rusza po protokołach

W mazowieckich sadach wiosna zostawiła po sobie nie tylko kwiaty, ale też bardzo konkretne straty. Komisje już sprawdzają szkody po przymrozkach, a bez ich protokołu nie da się ruszyć dalej z wnioskiem o pomoc. Najmocniej ucierpiały jabłka, truskawki i wiśnie, a w części gospodarstw skala uszkodzeń jest bardzo wysoka. Dla wielu rolników to teraz walka o czas, dokumenty i jak najszybszą ocenę strat w terenie.

• 296 komisji w terenie i tysiące zgłoszeń z sadów
• Jakie wsparcie może dostać poszkodowany rolnik
• Ubezpieczenia mają być łatwiejsze do zdobycia

296 komisji w terenie i tysiące zgłoszeń z sadów

Z informacji Mazowieckiego Urzędu Wojewódzkiego w Warszawie wynika, że rolnicy mogą już składać wnioski o pomoc po wiosennych przymrozkach. Wojewoda mazowiecki powołał 296 komisji do szacowania szkód, a od początku kwietnia do tych zespołów trafiło 1713 zgłoszeń od producentów, którzy wskazują na poważne straty w uprawach.

Najwięcej wniosków napłynęło z powiatu grójeckiego, który od lat należy do najważniejszych sadowniczych rejonów regionu. Tu każde ochłodzenie w nieodpowiednim momencie potrafi zostawić po sobie ślad na całym sezonie. Straty opisano nie tylko w jabłoniach, ale też w wiśniach, czereśniach, malinach, truskawkach i porzeczkach.

Po weryfikacji zgłoszenia komisje wychodzą w teren i sporządzają protokół z oględzin. To właśnie ten dokument będzie później potrzebny w Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa, gdy rolnik będzie ubiegał się o odszkodowanie albo inną formę wsparcia.

„Mazowieccy rolnicy mierzą się dziś z wyjątkowo trudną sytuacją. Tegoroczne anomalie pogodowe szczególnie uderzyły w sadowników, dlatego priorytetem jest szybkie i rzetelne oszacowanie strat oraz uruchomienie dostępnych form wsparcia” – powiedział wojewoda mazowiecki Mariusz Frankowski.

Oceny odbywają się indywidualnie, w gospodarstwach, zgodnie z obowiązującymi wytycznymi. Komisje mają na to dwa miesiące od zgłoszenia, ale nie później niż do zbioru plonu albo likwidacji uprawy. Przed rozpoczęciem szacowania uprawa musi też wzejść na tyle, by dało się ocenić jej stan.

Jakie wsparcie może dostać poszkodowany rolnik

Po sporządzeniu protokołu otwiera się droga do kilku form pomocy przewidzianych w przepisach. Najbliżej praktycznych potrzeb są kredyty preferencyjne na wznowienie produkcji, których warunki zależą od sytuacji gospodarstwa.

Dostępne rozwiązania obejmują m.in.:

• kredyty preferencyjne na wznowienie produkcji
• oprocentowanie 0,5 proc. dla rolników z ubezpieczeniem upraw lub zwierząt
• oprocentowanie 3,90 proc. dla pozostałych producentów
• odroczenie składek KRUS
• rozłożenie składek KRUS na raty
• umorzenie należności w uzasadnionych przypadkach
• odroczenie płatności i ulgi w czynszach w ramach działań Krajowego Ośrodka Wsparcia Rolnictwa

W grę wchodzą też pieniądze na zabezpieczanie upraw przed kolejnymi przymrozkami. W Planie Strategicznym dla Wspólnej Polityki Rolnej organizacje producentów mogą starać się o refundację części kosztów zakupu nagrzewnic albo urządzeń do mieszania powietrza. Wsparcie może sięgać 60 proc. kosztów kwalifikowalnych.

To ważne nie tylko dla gospodarstw, które już dziś liczą straty. Taki kierunek pokazuje także, że po kolejnych chłodnych wiosnach nie chodzi wyłącznie o doraźne ratowanie sezonu, ale o mocniejsze zabezpieczenie sadów na przyszłość.

Ubezpieczenia mają być łatwiejsze do zdobycia

Równolegle rząd pracuje nad zmianami, które mają ułatwić rolnikom dostęp do dotowanych polis. Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi przygotowało projekt nowelizacji ustawy o ubezpieczeniach upraw rolnych i zwierząt gospodarskich, a rząd zgodził się przekazać go do notyfikacji Komisji Europejskiej.

Nowe przepisy mają zakładać:

• utrzymanie dopłat państwa do składek na poziomie do 65 proc.
• uproszczenie zasad wyliczania dopłat
• ograniczenie części obowiązków administracyjnych
• rezygnację z oświadczeń dotyczących klas użytków rolnych
• rozszerzenie katalogu upraw objętych dopłatami

W przypadku drzew i krzewów owocowych oraz truskawek dopłata ma przysługiwać do stawek taryfowych wynoszących do 25 proc. sumy ubezpieczenia. Planowany termin wejścia nowych przepisów w życie to 1 września 2026 r.

Dla sadowników to sygnał, że państwo chce mocniej przesunąć ciężar z interwencji po szkodzie na wcześniejsze zabezpieczenie plantacji. A po tegorocznych przymrozkach widać wyraźnie, że w sadach to nie teoria, tylko rachunek z bardzo realnej wiosny.

na podstawie: Mazowiecki Urząd Wojewódzki.