Barokowy kościół paulinów przy Długiej 3 odzyskuje dawny blask po kolejnym etapie remontu

Prace na zapleczu świątyni i na wieży przy ul. Długiej 3 odsłoniły fragmenty historii i techniczne ślady wcześniejszych napraw. Wśród rusztowań konserwatorzy skupili się na tynkach, kamiennych detalach oraz okiennej ślusarce, a miasto wsparło prace kolejną dotacją. Efekt to skóra budowli oczyszczona ze śladów cementowych uzupełnień i odnowione detale sztukatorskie, które przywracają barokowej bryle bardziej jednolite barwy.

• Prace przy kościele paulinów – co zrobiono w tym etapie
• Jak Warszawa wspiera renowację zabytku
• Historia świątyni przypomina długie i burzliwe dzieje

Prace przy kościele paulinów – co zrobiono w tym etapie

W ostatnim etapie konserwacji skupiono się na elewacjach niewidocznych bezpośrednio z ulicy oraz na wschodniej wieży świątyni. Zakres robót obejmował m.in.:

• renowację wypraw tynkarskich oraz profilowanych gzymsów i dekoracji sztukatorskich;
• oczyszczenie i naprawę kapiteli pilastrów wykonanych z piaskowca, w tym wzmocnienie struktury kamienia i uzupełnienie ubytków zaprawą mineralną;
• usunięcie niewłaściwych, cementowych uzupełnień wykonanych przy wcześniejszych restauracjach;
• scalenie kolorystyczne powierzchni trudnych do oczyszczenia przebarwień poprzez powłokę laserunkową;
• konserwację ślusarki okiennej na wschodniej elewacji.

Prace przeprowadziły służby konserwatorskie nadzorowane przez Biuro Stołecznego Konserwatora Zabytków, a zastosowane materiały (m.in. farba zolowo-krzemianowa) mają zapewnić trwalszą ochronę tynków i detali.

Jak Warszawa wspiera renowację zabytku

Na tegoroczny etap prac miasto przekazało środki w wysokości 260 tys. zł. Łączne wsparcie finansowe z budżetu miasta na remont kościoła w latach 2022–2025 wyniosło 732 996 zł. W poprzednich fazach prac, realizowanych w latach 2022–2024, przeprowadzono między innymi remont elewacji frontowej, naprawę tympanonu oraz krat okiennych kaplicy Matki Boskiej Częstochowskiej od strony ul. Długiej; wykonano też izolację przeciwwilgociową fundamentów od strony zachodniej.

To planowane, etapowe podejście ma nie tylko przywrócić estetykę barokowej bryły, ale też zabezpieczyć konstrukcję przed dalszymi degradacjami wynikającymi z wilgoci czy niewłaściwych poprzednich napraw.

Historia świątyni przypomina długie i burzliwe dzieje

Miejsce, na którym stoi dziś kościół paulinów, ma wielowiekową tradycję. W XIV wieku funkcjonował tu drewniany kościółek i pierwszy w mieście szpital. Po zniszczeniach w czasie tzw. potopu szwedzkiego (1655–1660) król Jan Kazimierz w 1662 r. przekazał te tereny zakonowi paulinów. Obecną barokową formę budowli wzniesiono w latach 1707–1717 według projektów Józefa Pioli i Józefa Bellottiego. Kościół został poważnie uszkodzony podczas Powstania Warszawskiego; paulini wrócili tu po wojnie i prowadzili odbudowę od 1948 r., zakończoną około 1956 r.

Odnawianie elewacji i detali to kolejny rozdział w historii świątyni – prace nie tylko przywracają wygląd, ale też odsłaniają warstwy interwencji z różnych epok, które konserwatorzy muszą rozpoznać i skorygować.

Uwagi praktyczne dla osób obserwujących remont

• prace dotyczyły elewacji wschodniej oraz wschodniej wieży przy ul. Długiej 3;
• miasto finansuje inwestycję etapami, co oznacza kolejne działania konserwatorskie w następnych latach;
• efekt prac to m.in. oczyszczenie kamiennych detali i scalenie kolorystyczne powierzchni, co poprawia odbiór fasady z bliska i z dalszej perspektywy.

Prace konserwatorskie przy kościele paulinów pokazują, jak długofalowe wsparcie i fachowe interwencje łączą się w przywracaniu zabytkowej tkanki miasta.

na podstawie: Urząd Miasta Stołecznego Warszawy.