Sylwia Czubkowska wygrywa nagrodę za książkę o cyfrowej władzy

W Warszawie, w Pałacu Rzeczypospolitej, rozstrzygnęła się jedna z ciekawszych literackich rywalizacji tej wiosny. 28 maja 2026 roku Nagrodę im. Marcina Króla odebrała Sylwia Czubkowska za książkę Bóg techy. Jak wielkie firmy technologiczne przejmują władzę nad Polską i światem. 📚

• Książka o technologii, która mocno wchodzi w życie codzienne
• Finał Nagrody im. Marcina Króla 2026 miał mocną konkurencję
• Po gali przyszła rozmowa o tym, gdzie kończy się kapitalizm

Książka o technologii, która mocno wchodzi w życie codzienne

To nie jest laurka dla cyfrowego świata, tylko opowieść o tym, jak wielkie firmy technologiczne coraz wyraźniej wpływają na demokrację, państwo i zwykłe codzienne decyzje. Kapituła doceniła publikację wydaną przez Znak Literanova za to, że łączy reporterską energię z szeroką analizą współczesności - i robi to tak, że temat nie zostaje w abstrakcji, ale wraca do polskiej rzeczywistości.

W laudacji prof. Andrzej Rychard zwracał uwagę, że książka zaskakuje formą i pod spodem kryje mocną, dobrze ugruntowaną diagnozę.

„To książka myląca i zastawiająca na czytelnika pułapkę. Dobrą pułapkę. Wydaje się dziennikarsko-reportażowa, a w istocie skrywa pod tą formą głęboką analizę opartą na licznych danych i informacjach, analizę znakomicie osadzoną w przywoływanych pracach naukowych”.

Finał Nagrody im. Marcina Króla 2026 miał mocną konkurencję

Do finału trafiły jeszcze cztery książki, każda z innego, ważnego rejestru myślenia o świecie. O nagrodę walczyły: Solidarność i nowoczesność. Przemiany pojęcia solidarności od rewolucji francuskiej do pokojowej rewolucji 1980 roku Jacka Kołtana, Rosja. Od rozpadu do faszystowskiej dyktatury. Scenariusze przyszłości 2026–2036 Marcina Łuniewskiego, Przepraszam za brzydkie pismo. Pamiętniki wiejskich kobiet Antoniny Tosiek oraz Otium cum dignitate, czyli o godziwym spędzaniu czasu wolnego. Szkice z historii idei Andrzeja Waśkiewicza.

W uzasadnieniu nagrody wybrzmiał też szerszy sens książki Czubkowskiej. Fundacja im. Stefana Batorego podkreśliła, że autorka pokazuje, jak globalne diagnozy o „kapitalizmie nadzoru” i „technofeudalizmie” przekładają się na polskie realia, gdzie cyfrowi giganci coraz śmielej wchodzą w przestrzeń instytucji i codziennych nawyków.

Po gali przyszła rozmowa o tym, gdzie kończy się kapitalizm

Wręczeniu nagrody towarzyszyła debata „Kapitalizm: korekta czy koniec?”, a sam temat ustawił wieczór bardzo szeroko: od granic współczesnego porządku społeczno-gospodarczego, przez kondycję demokracji, po pytanie o odzyskiwanie podmiotowości w świecie zdominowanym przez logikę zysku i technologiczne procesy.

Nagroda im. Marcina Króla działa od 2022 roku i co roku trafia do najlepszej książki napisanej i wydanej po polsku w roku poprzednim. Liczy się tu nie tylko temat, ale przede wszystkim świeży sposób myślenia - taki, który realnie dokłada coś do publicznej debaty o przyszłości, demokracji i świecie, w którym żyjemy.

na podstawie: Biblioteka Narodowa Warszawa.