Pod pomnikiem przy Wiejskiej oddano hołd twórcom Polskiego Państwa Podziemnego

Przed pomnikiem Polskiego Państwa Podziemnego i Armii Krajowej spotkali się kombatanci, przedstawiciele władz, służb mundurowych i harcerze. W Warszawie uczczono 87. rocznicę powołania konspiracyjnej organizacji, która podczas okupacji tworzyła struktury polskiej administracji, szkolnictwa i sądownictwa. Uroczystość przypomniała, że opór nie ograniczał się do walki zbrojnej. Obejmował także edukację, prasę i ochronę ciągłości państwa.

27 września 1939 roku w Warszawie powołano Służbę Zwycięstwu Polski. Organizacja stała się początkiem Polskiego Państwa Podziemnego, działającego w latach 1939–1945 na terenach okupowanych przez Niemcy i Związek Sowiecki. Rocznicowe obchody odbyły się przy pomniku przy ulicy Wiejskiej.

• Przy Wiejskiej przypomniano o państwie działającym w konspiracji
• Armia Krajowa i warszawska konspiracja
• Pomnik obok Sejmu miejscem corocznego hołdu

Przy Wiejskiej przypomniano o państwie działającym w konspiracji

Polskie Państwo Podziemne nie było wyłącznie strukturą wojskową. W warunkach okupacji funkcjonowały tajna administracja, sądownictwo oraz system edukacji. Z konspiracyjnego nauczania korzystało blisko milion młodych osób. W samej Generalnej Guberni działało około 2 tysięcy szkół średnich, a 10 tysięcy osób ukończyło studia.

Równolegle rozwijała się prasa podziemna. Wydano ponad 1500 tytułów, które przekazywały informacje i podtrzymywały świadomość społeczną mimo niemieckich oraz sowieckich represji. Zbrojnym ramieniem podziemnego państwa była Armia Krajowa. W 1944 roku liczyła blisko 400 tysięcy żołnierzy zaangażowanych w działania sabotażowe, wywiadowcze i dywersyjne.

Podczas uroczystości wiceprezydentka Karolina Bober odczytała list prezydenta Warszawy Rafała Trzaskowskiego. W jego treści podkreślono, że Polskie Państwo Podziemne stanowiło zorganizowaną odpowiedź na próbę zniszczenia polskiej państwowości i narodu.

„Było dowodem na to, że Polska – nawet pozbawiona terytorium – potrafiła funkcjonować jako wspólnota oparta na prawie, odpowiedzialności i wartościach” – napisał Rafał Trzaskowski w liście odczytanym podczas uroczystości, opublikowanym przez Urząd m.st. Warszawy.

Armia Krajowa i warszawska konspiracja

Janusz Komorowski, prezes Zarządu Głównego Światowego Związku Żołnierzy Armii Krajowej, zwrócił uwagę na szczególne znaczenie stolicy dla struktur konspiracyjnych. W okupowanej Warszawie działał delegat rządu na kraj, a także koncentrowały się działania prowadzące do połączenia różnych organizacji bojowych w ramach Armii Krajowej.

„Tutaj właśnie, zgodnie z historią i tradycją, powstać musiał w latach okupacji i hitlerowskiego terroru, kierowniczy ośrodek władzy polskiego państwa podziemnego” – powiedział Janusz Komorowski, cytowany przez Światowy Związek Żołnierzy Armii Krajowej.

Polskie Państwo Podziemne prowadziło także działalność informacyjną i propagandową. Ważną rolę odgrywały Szare Szeregi oraz akcje zbrojne Armii Krajowej, szczególnie nasilone od 1943 roku. Powstanie Warszawskie stało się jednym z najbardziej wyraźnych świadectw istnienia podziemnych struktur państwa.

Pomnik obok Sejmu miejscem corocznego hołdu

Monument przy ulicy Wiejskiej, przed którym odbyły się obchody, odsłonięto 10 czerwca 1999 roku. Upamiętnia Polskie Państwo Podziemne i Armię Krajową, a jego położenie obok Sejmu RP przypomina o ciągłości polskich instytucji państwowych mimo okupacji.

Po modlitwie ekumenicznej wieńce złożyli przedstawiciele władz, służb mundurowych, środowisk kombatanckich i organizacji harcerskich. Janusz Komorowski podkreślił, że coroczne uroczystości przypominają o więzi między pokoleniami oraz o wartościach, które przyświecały żołnierzom podziemia.

„Warszawa pamięta o heroicznym zrywie żołnierzy Polskiego Państwa Podziemnego i swoich mieszkańców” – powiedział prezes Światowego Związku Żołnierzy Armii Krajowej podczas uroczystości.

Dzięki temu miejsce przy Wiejskiej pełni nie tylko funkcję pomnika. Jest także punktem, w którym podczas kolejnych rocznic można przypominać o cywilnych i wojskowych strukturach konspiracji oraz o skali życia organizowanego poza oficjalnymi instytucjami okupanta.

na podstawie: Urząd Miasta Stołecznego Warszawy.