Dwie wojenne historie Woli spotkały się przy pomnikach

Przy pomnikach na Woli zapłonęły znicze, a wieńce złożono w hołdzie cywilnym ofiarom niemieckiej zbrodni i żołnierzom, którzy podczas Powstania Warszawskiego uwolnili więźniów „Gęsiówki”. Uczestnicy uroczystości oddali cześć zarówno zamordowanym mieszkańcom dzielnicy, jak i bohaterom akcji przeprowadzonej w niemieckim obozie. Oba miejsca pamięci dzieli niewielka odległość, ale przypominają o różnych wymiarach tragedii i oporu.

• Pamięć o tysiącach zamordowanych mieszkańców Woli
• Akcja „Zośki” uwolniła 348 więźniów

Pamięć o tysiącach zamordowanych mieszkańców Woli

W pierwszych dniach Powstania Warszawskiego niemieckie oddziały zamordowały na Woli około 50 tysięcy cywilów. Zbrodnia, określana jako Rzeź Woli, należy do największych masowych mordów na ludności cywilnej popełnionych w Europie podczas II wojny światowej.

Przed Pomnikiem Ofiar Rzezi Woli wieniec złożył wojewoda mazowiecki Mariusz Frankowski. Wystąpił w imieniu Prezesa Rady Ministrów Donalda Tuska. Uroczystości były poświęcone mieszkańcom, którzy zginęli w czasie niemieckiej pacyfikacji dzielnicy.

Druga część obchodów odbyła się w Parku Powstańców Warszawy. Przy pomniku Polegli Niepokonani, położonym w sąsiedztwie Cmentarza Powstańców Warszawy, uczestnicy zapalili znicze. Dla osób odwiedzających te miejsca ważne jest ich położenie – oba punkty pozwalają połączyć pamięć o ofiarach cywilnych z historią walk prowadzonych w tej części stolicy.

Akcja „Zośki” uwolniła 348 więźniów

Na skwerze u zbiegu ulic Anielewicza i Okopowej upamiętniono żołnierzy Harcerskiego Batalionu „Zośka” ze Zgrupowania „Radosław” Armii Krajowej. To właśnie oni 5 sierpnia 1944 roku przeprowadzili akcję wyzwolenia niemieckiego obozu „Gęsiówka”. Hołd powstańcom oddał wicewojewoda mazowiecki Robert Sitnik.

Podczas ataku wykorzystano między innymi zdobyczny niemiecki czołg. Powstańcy uwolnili 348 więźniów, w większości Żydów pochodzących z różnych krajów Europy. Część wyzwolonych później włączyła się do walk w Powstaniu Warszawskim.

„Gęsiówka” powstała w 1943 roku na terenie dawnego getta warszawskiego. Obóz był częścią KL Warschau. Akcja batalionu „Zośka” stała się jednym z najbardziej rozpoznawalnych wydarzeń Powstania Warszawskiego, ponieważ połączyła działania zbrojne z ratowaniem więźniów niemieckiego obozu.

Uroczystości na Woli przypomniały więc dwa fakty, które warto odczytywać razem: skalę niemieckiej zbrodni na cywilach oraz odwagę powstańców, którzy mimo trwających walk podjęli próbę uwolnienia uwięzionych ludzi.

na podstawie: MUW.