Bibliotekarz, który porządkował imperium - seminarium o Afanasiju Byczkowie

W Bibliotece Narodowej szykuje się spotkanie dla tych, którzy lubią patrzeć na historię przez pryzmat książek, rękopisów i ludzi, którzy nad nimi pracowali latami. We wtorek 2 czerwca 2026 roku o godzinie 14 w Bibliotece Narodowej dr Tomasz Szwaciński opowie o Afanasiju Byczkowie i jego drodze przez Cesarską Bibliotekę Publiczną 📚

• Afanasij Byczkow w Cesarskiej Bibliotece Publicznej pokazuje, jak rodzi się biblioteczna potęga
• Wtorkowe spotkanie w Bibliotece Narodowej zagląda za kulisy wielkiej instytucji
• Harmonogram i zapisy

Afanasij Byczkow w Cesarskiej Bibliotece Publicznej pokazuje, jak rodzi się biblioteczna potęga

Afanasij Fiodorowicz Byczkow nie był tylko urzędnikiem z epoki carskiej. To postać, która łączyła kilka światów naraz: historyka, bibliografa, polityka i człowieka od wielkich zbiorów. Po studiach historycznych dostał rekomendację od Michaiła Pogodina i trafił do Komisji Archeograficznej, a potem wszedł już na stałe do świata bibliotecznych archiwów i rękopisów.

W 1844 roku objął stanowisko kustosza Działu Rękopisów i Starodruków Cerkiewnosłowiańskich Cesarskiej Biblioteki Publicznej. To właśnie wtedy zaczął tworzyć katalog inwentarzowy - pracę cichą, żmudną, ale absolutnie kluczową dla działania każdej wielkiej biblioteki. Później kierował Działem Rosyjskim, został zastępcą dyrektora, a w 1882 roku stanął na czele całej instytucji. 🏛️

Wtorkowe spotkanie w Bibliotece Narodowej zagląda za kulisy wielkiej instytucji

Podczas seminarium wybrzmi też szerszy kontekst jego pracy. Byczkow nie odsunął się od Komisji Archeograficznej, a od 1872 roku uczestniczył w przygotowaniu edycji Listy i dokumenty Piotra Wielkiego. Za jego kadencji zbiory Cesarskiej Biblioteki Publicznej mocno się rozrosły, a równolegle ruszyły prace nad nowym budynkiem dołączonym do starego korpusu.

To właśnie taki temat potrafi wciągnąć nie tylko specjalistów. Z jednej strony mamy nazwisko z XIX wieku, z drugiej - opowieść o tym, jak zbiory, katalogi i organizacja pracy budują pozycję całej biblioteki. Otwarte Seminarium Biblioteki Narodowej ma tu wyraźny ciężar historyczny, ale też bardzo współczesny punkt zaczepienia: pokazuje, że za każdym wielkim księgozbiorem stoją konkretni ludzie i ich codzienna praca ✍️

Harmonogram i zapisy

Spotkanie odbędzie się w ramach cyklu Otwarte Seminaria Biblioteki Narodowej. Harmonogram i zapisy są udostępnione przez organizatora, więc jeśli ktoś lubi biblioteczne historie z pierwszego planu, to wtorkowe popołudnie może mieć naprawdę dobry rytm.

na podstawie: BN Warszawa.