MSN otwiera trzy wystawy, które prowadzą od historii do współczesnych napięć

W Muzeum Sztuki Nowoczesnej przy Marszałkowskiej 103 jednego dnia spotkały się trzy zupełnie różne języki sztuki. Z jednej strony są wielkie abstrakcyjne płótna Julie Mehretu, z drugiej modernistyczny świat Marii Jaremy, a nad klatką schodową zawisa instalacja Minh Lan Tran z jednego długiego arkusza lateksu. To zestaw, który nie tylko przyciąga wzrok, ale też każe patrzeć uważniej na pamięć, ruch i granice materii.

• Wielkie płótna Julie Mehretu układają mapę współczesnego świata
• Maria Jarema wraca jako artystka, która nie zgodziła się na ciasne ramy
• Lateksowa instalacja Minh Lan Tran zmienia klatkę schodową w osobną przestrzeń

Wielkie płótna Julie Mehretu układają mapę współczesnego świata

Wystawa Kairos pokazuje Julie Mehretu jako artystkę, która potrafi zamienić obraz w zapis napięć całej epoki. Urodzona w 1970 roku w Etiopii amerykańska malarka, mająca też polskie korzenie, od lat uchodzi za jedną z najważniejszych twórczyń swojego pokolenia. Jej prace wyrastają z abstrakcji, ale nie są oderwane od rzeczywistości – wracają w nich ślady historii, pamięci i doświadczenia świata, który nieustannie się przemieszcza.

Punktem wyjścia bywają mapy i plany miast, a potem na papierze i płótnie nakładają się kolejne warstwy znaków, linii i gestów. W MSN-ie pokazano szeroki przekrój tej twórczości – od wczesnych rysunków i diagramów po wielkoformatowe obrazy, w których czuć ciężar takich zjawisk jak pandemia COVID–19, globalne kryzysy, migracje czy presja kapitalizmu. To malarstwo, które nie opowiada wprost, ale zostawia po sobie gęsty, niepokojący ślad.

Więcej aktualności z Warszawy znajdziesz na stronie głównej echowarszawy.pl, a wydarzenia i imprezy na najbliższe dni zawsze na echowarszawy.pl/wydarzenie.

Maria Jarema wraca jako artystka, która nie zgodziła się na ciasne ramy

Druga z wystaw, Wariacje duchologiczne, przypomina, jak szeroko potrafiła myśleć Maria Jarema. Artystka związana z polskim modernizmem była nie tylko malarką, lecz także rzeźbiarką, scenografką i współtwórczynią ważnych środowisk artystycznych. Współzakładała Grupę Krakowską i Teatr Cricot, a po wojnie otwarcie sprzeciwiała się socrealizmowi, stawiając na wolność twórczą i poszukiwanie nowych form.

Ekspozycja pokazuje jej dorobek w szerszym kontekście – obok własnych prac pojawiają się materiały z księgozbioru artystki oraz dzieła europejskich twórców, z którymi prowadziła dialog. Widać tu, jak mocno Jarema była zakorzeniona w międzynarodowym modernizmie i jak swobodnie łączyła inspiracje abstrakcją, surrealizmem oraz ekspresjonizmem. Dla widza to szansa, by zobaczyć nie tylko znaną nazwisko z historii sztuki, lecz przede wszystkim twórczynię, która wyprzedzała swoje czasy.

Lateksowa instalacja Minh Lan Tran zmienia klatkę schodową w osobną przestrzeń

Trzecia propozycja MSN-u działa bardziej na zmysły niż na samą wiedzę o sztuce. Minh Lan Tran przygotowała instalację z jednego, dziewiętnastometrowego arkusza naturalnego lateksu, zawieszonego tak, by reagował na światło, ruch i ciężar własnej formy. Półprzezroczysta membrana nie udaje trwałości – przeciwnie, przypomina o kruchości i zmienności, o tym, że materia może wyglądać lekko, a jednocześnie nieść mocny ładunek znaczeń.

Praca powstała specjalnie dla muzeum i została pomyślana jako refleksja nad granicami między życiem a śmiercią, materią a energią. Ważny jest też sam materiał, bo instalacja niesie odniesienia do procesu jego pozyskiwania i ingerencji w naturę. W przestrzeni klatki schodowej muzeum dzieło nie jest tylko dodatkiem do architektury – staje się jej częścią, wciągając przechodzących w spokojny, niemal medytacyjny rytm.

Od dziś wszystkie trzy wystawy można oglądać w gmachu Muzeum Sztuki Nowoczesnej przy ul. Marszałkowskiej 103. To jeden adres, ale trzy różne opowieści – o świecie w ruchu, o polskim modernizmie i o sztuce, która potrafi zmienić zwykłą przestrzeń w doświadczenie.

na podstawie: Urząd Miasta Stołecznego Warszawy.