Mazowsze powiększa teren przy menonickim domu modlitwy w Nowym Wymyślu - szansa na rewitalizację

W ceglanym otoczeniu dawnego domu modlitwy w Nowym Wymyślu zrobiło się przestronniej - samorząd województwa dokupił kolejną działkę, by przygotować teren pod opiekę zabytku i jego przyszłe udostępnianie. W powietrzu czuć ambicję: od porządków wokół murów po plany na wydarzenia i edukację. To krok, który może zmienić sposób, w jaki mieszkańcy i turyści spotykają się z historią olenderskiego osadnictwa.

• Jak zmieni się otoczenie w Nowym Wymyślu
• Dom modlitwy Mennonitów - historia, stan i plany na przyszłość

Jak zmieni się otoczenie w Nowym Wymyślu

Pod zarządem samorządu województwa mazowieckiego pojawiła się możliwość uporządkowania najbliższego otoczenia zabytku poprzez zakup przyległych terenów. Po przekazaniu nieruchomości w 2022 r. przez gminę Gąbin okazało się, że pierwotna działka nie wystarcza do właściwego udostępniania i utrzymania budynku. W 2023 r. samorząd nabył pierwszą dodatkową parcelę, która zapewniła dojazd, a teraz podpisano akt notarialny na kolejną działkę – dzięki temu powstaje przestrzeń pozwalająca myśleć o ścieżkach, miejscach postojowych i dostępności dla zwiedzających.

“Zależy nam na tym, aby odpowiednio zabezpieczyć i zagospodarować teren wokół menonickiego domu modlitwy w Nowym Wymyślu.”

• Adam Struzik

W praktyce oznacza to nie tylko więcej metrów kwadratowych, lecz też realne możliwości zaplanowania rewitalizacji - od funkcji towarzyszących zabytkowi po zaplecze dla wydarzeń. Pieczę nad obiektem sprawuje Muzeum Mazowieckie w Płocku, a za koordynację działań konserwatorskich odpowiada filia - Skansen Osadnictwa Nadwiślańskiego w Wiączeminie Polskim. Po pracach obiekt ma wejść w skład Szlaku Osadnictwa Olenderskiego i być prezentowany razem z innymi pamiątkami tego fenomenu w dolinie Wisły.

Dom modlitwy Mennonitów - historia, stan i plany na przyszłość

Budynek, wzniesiony w 1864 r. z cegły na kamiennej podmurówce, jest wpisany do rejestru zabytków województwa mazowieckiego. Powstał z materiałów przekazanych przez najzamożniejszego mieszkańca Wymyśla - Michael’a Loter’a. W czasie I wojny światowej obiekt został częściowo rozebrany, dach użyto militarne cele, a później w 1924 r. wspólnota menonicka pomogła przy odbudowie. Po II wojnie światowej budynek pełnił różne funkcje - od klubu z salą kinową w latach 60., po magazyn w latach 90. W 2022 r. przeszedł na własność samorządu województwa mazowieckiego.

“Chcemy, by po zakończeniu prac stało się przestrzenią spotkań, edukacji i kultury.”

• Leonard Sobieraj

Plany zakładają prace konserwatorskie i rewitalizację, które mają przywrócić budynkowi czytelny charakter historyczny i umożliwić jego użytkowanie przy zachowaniu zabytkowych detali - m.in. malarskich dekoracji ścian i żeliwnego krzyża na szczycie. W dłuższej perspektywie obiekt ma funkcjonować jako część śladu turystycznego o charakterze edukacyjnym i wystawienniczym.

Muzeum Mazowieckie w Płocku i urząd marszałkowski podkreślają, że zakup kolejnej działki to element systemowego przygotowania terenu do tych działań - od zabezpieczenia zabytku po stworzenie dostępu i przestrzeni dla odwiedzających.

Mieszkańcy i turyści mogą liczyć na bardziej uporządkowane dojścia, lepszy dojazd i potencjalne wydarzenia historyczno-kulturalne po zakończeniu prac. Warto jednak pamiętać, że rewitalizacja zabytku wymaga czasu i środków - to etapowy proces od prac konserwatorskich po otwarcie dla publiczności. Jeśli ktoś planuje wizytę, dobrym punktem zaczepienia będzie Muzeum Mazowieckie w Płocku - tam powstają plany udostępniania i materiałów edukacyjnych o Szlaku Osadnictwa Olenderskiego.

na podstawie: Mazowiecki Urząd Marszałkowski.