Mazowsze 2026 - trzy osobowości i jubileusz 500-lecia wpisane w kalendarz sejmiku

Sejmik Województwa Mazowieckiego ogłosił, że nadchodzący rok poświęcony będzie trzem twórcom kultury i wielkiemu jubileuszowi historycznemu. Decyzja zapowiada cykl wystaw, koncertów i wydawnictw — od literatury międzywojennej po pieśni kurpiowskie. To próba połączenia pamięci o ludziach z miejscami, które tworzyły dawny krajobraz Mazowsza.

• Sejmik zaplanował rok wokół trzech patronów i programu kulturalnego
• Mazowsze dla Korony - jubileusz historyczny jako oś obchodów
• Ciechanów i zamki - miejsca, które opowiedzą historię Mazowsza

Sejmik zaplanował rok wokół trzech patronów i programu kulturalnego

Sejmik podtrzymał tradycję wyznaczania patronów roku, która trwa od 2012 r., a od 2016 r. obejmuje też wydarzenia o szerokim znaczeniu dla regionu. Na patronów 2026 r. wyznaczono:

• Andrzej Strug (właśc. Tadeusz Gałecki) — pisarz, publicysta i działacz niepodległościowy, obchodzony w 155. rocznicę urodzin;
• Pola Gojawiczyńska (właśc. Apolonia Gojawiczyńska z Koźniewskich) — pisarka okresu międzywojennego, w 130. rocznicę urodzin;
• Mieczysław Fogg (właśc. Mieczysław Fogiel) — baryton liryczny, w 125. rocznicę urodzin.

“Mazowsze będzie mogło uczcić pamięć osób, które tu tworzyły i dzięki którym region jest dziś promowany.”
Katarzyna Bornowska, przewodnicząca sejmikowej Komisji Kultury i Dziedzictwa Narodowego

W praktyce oznacza to wspólne działania urzędu marszałkowskiego i instytucji kultury — wystawy, koncerty, spotkania autorskie oraz publikacje mające przybliżyć sylwetki patronów różnym grupom odbiorców.

Mazowsze dla Korony - jubileusz historyczny jako oś obchodów

Za centralne wydarzenie obchodów uznano projekt Mazowsze dla Korony — upamiętnienie 500-lecia przyłączenia Mazowsza do Królestwa Polskiego. Region został włączony do Korony w 1526 r., po ustaniu dynastii książąt mazowieckich, a przedtem przez wieki rozwijał się tu handel i rzemiosło.

W komunikacie urzędu marszałkowskiego zapowiedziano, że program jubileuszowy obejmie m.in. edukacyjne wystawy i rekonstrukcje historyczne, które mają pokazać rozwój miast i warowni powstałych w średniowieczu.

“W przyszłym roku planujemy cykl wydarzeń kulturalnych i artystycznych, wystaw, koncertów czy wydawnictw związanych z patronami.”
Agnieszka Kuźmińska, zastępca dyrektora Departamentu Kultury, Promocji i Turystyki urzędu marszałkowskiego

Dla mieszkańców to okazja, by w praktyczny sposób zetknąć się z historią regionu — program ma trafić do muzeów, bibliotek i ośrodków kultury.

Ciechanów i zamki - miejsca, które opowiedzą historię Mazowsza

W komunikacie sejmiku przypomniano też miejsca będące świadkami minionych stuleci — powstanie takich miast jak Ciechanów, Czersk i Liw oraz ich zamki miało kluczowe znaczenie dla lokalnej obrony i gospodarki. Obchody 500-lecia mają szansę ożywić te punkty na historycznej mapie regionu poprzez nowe ekspozycje i wydarzenia plenerowe.

Równolegle sejmik przyjął stanowisko dotyczące upamiętnienia ks. Władysława Skierkowskiego — badacza i dokumentalisty kultury kurpiowskiej, którego rok urodzin przypada w 140. rocznicę, a rok śmierci w 85. rocznicę. Dzięki jego pracy zachowało się ponad 2 tys. pieśni kurpiowskich, które inspirowały m.in. Witolda Lutosławskiego, Henryka Mikołaja Góreckiego, Stanisława Moryto oraz Karola Szymanowskiego.

Mieszkańcy mogą spodziewać się konkretnych efektów tej decyzji - wystaw prezentujących rękopisy i nagrania, lokalnych koncertów sięgających melodii Kurpiów oraz ofert edukacyjnych dla młodzieży. Dla osób zainteresowanych historią dostępność wydarzeń w muzeach i ośrodkach kultury będzie istotnym uzupełnieniem turystycznej oferty regionu.

na podstawie: UMWM.