Polska szuka nowego modelu rozwoju. Energia, kapitał i technologie na stole

W dyskusji o przyszłości polskiej gospodarki wraca pytanie, które trudno zamknąć w jednym haśle: jak zamienić potencjał firm i specjalistów w trwałą przewagę? Podczas III Forum Idee dla Polski politycy, przedsiębiorcy i eksperci spierali się nie tylko o cele, lecz także o to, jak je osiągać mimo zmian rządów. Wśród tematów powracały koszty energii, finansowanie inwestycji i kontrola nad technologiami.

Forum Idee dla Polski o strategii, która nie kończy się z kadencją

Spotkanie pod hasłem „Nowy system operacyjny dla Polski: państwo, które działa” odbyło się 19 października 2026 roku w Centrum Nauki Kopernik w Warszawie. Jak wynika z podsumowania Instytutu Sobieskiego, rozmowy dotyczyły przejścia od nadrabiania dystansu wobec najbogatszych państw Europy do rozwoju opartego na własnych technologiach, kapitale i zdolności prowadzenia dużych inwestycji.

Prezes Instytutu Leszek Skiba wskazywał, że samo przygotowanie planu nie wystarczy, jeśli państwo nie potrafi go konsekwentnie realizować.

„Potrzebujemy państwa, które potrafi połączyć kapitał, energię, technologie i infrastrukturę w jeden długofalowy kierunek oraz konsekwentnie prowadzić strategiczne projekty niezależnie od zmian politycznych”.

Wśród uczestników nie brakowało różnic w ocenie politycznych warunków takiej ciągłości. Katarzyna Pełczyńska-Nałęcz, minister funduszy i polityki regionalnej, podkreślała: „Nie wystarczy napisać strategię, ale ją zrealizować”. Mateusz Morawiecki, poseł i były premier, mówił o potrzebie przejścia do „systemu operacyjnego 2.0”. Z kolei Krzysztof Bosak, wicemarszałek Sejmu, opowiadał się za współpracą gospodarczą zamiast skrajnych rozwiązań.

Spór polityczny był wyraźnym tłem rozmów. Piotr Gliński, poseł i były minister kultury, oceniał, że konflikt może się zaostrzać. Paweł Szefernaker, szef Gabinetu Prezydenta RP, apelował o odejście od „doktryny wiecznego konfliktu”. Wspólny wątek tych wypowiedzi dotyczył potrzeby mechanizmów, które pozwolą prowadzić strategiczne projekty dłużej niż przez jedną kadencję.

Więcej aktualności z Warszawy znajdziesz na stronie głównej echowarszawy.pl, a wydarzenia i imprezy na najbliższe dni zawsze na echowarszawy.pl/wydarzenie.

Warszawa w rozmowie o kapitale i regionalnej współpracy

Dla biznesu warunkiem dalszego wzrostu są nie tylko innowacyjne pomysły, ale także przewidywalne przepisy, finansowanie, dostęp do energii i zaplecza technologicznego. Rafał Brzoska, założyciel i prezes Grupy InPost, mówił o zmianie relacji państwa z firmami:

„Potrzebujemy mniej kontroli, a więcej zaufania i współodpowiedzialności”.

Mocno wybrzmiał temat cen energii dla przemysłu. Krzysztof Domarecki z Grupy Selena wskazywał na różnice między warunkami, w jakich działają firmy w Europie, Stanach Zjednoczonych i Chinach. Postulował opracowanie nowej doktryny energetycznej, a cenę energii dla przemysłu określił na maksymalnie 250 zł/MWh. Maciej Mylik z ElevenLabs zwracał uwagę, że w wyścigu technologicznym liczą się jednocześnie chipy, energia i kompetencje.

W tym kontekście pojawił się również kapitał. Uczestnicy rozmów o rynku finansowym wskazywali na potrzebę większego zaangażowania prywatnych inwestorów i rozwoju Warszawy jako miejsca pozyskiwania środków dla firm z regionu. Kapitał publicznych instytucji, takich jak PFR i BGK, może być ważnym elementem finansowania, ale wnioskiem z dyskusji była potrzeba szerszego udziału prywatnych oszczędności w inwestycjach.

Forum przyniosło też konkretne dane o relacjach z Czechami. Zaprezentowany przez Instytut Sobieskiego raport „Tandem Polska–Czechy. Nowy sojusz gospodarczy w Europie” podaje, że wartość wymiany handlowej między krajami wzrosła z 5,4 mld euro w 2004 roku do 39 mld euro w 2025 roku. Łączne depozyty bankowe obu gospodarek wynoszą około 694 mld euro, a aktywa funduszy emerytalnych i instytucji zbiorowego inwestowania przekraczają 200 mld euro. Według badania CVVM z początku 2026 roku 81 proc. Czechów uznawało Polskę za sojusznika.

Wśród przykładów współpracy wymieniono działania Polskiej Grupy Zbrojeniowej i Czechoslovak Group w sektorze obronnym oraz inwestycję czeskiego funduszu Credo Ventures w ElevenLabs. Autorzy raportu rekomendują m.in. wspólne projekty przemysłowe, lepsze połączenia transportowe i energetyczne oraz współpracę rynków kapitałowych. Dla firm po obu stronach granicy oznacza to możliwość budowania przedsięwzięć o skali większej niż rynek jednego kraju.

Własne technologie wymagają infrastruktury i zasad

Dyskusja o sztucznej inteligencji dotyczyła nie tylko tego, kto będzie korzystał z nowych narzędzi, lecz także tego, kto je tworzy i kontroluje infrastrukturę potrzebną do ich rozwoju. Grzegorz Brona z Creotech Instruments mówił o możliwościach polskich technologii kosmicznych, a Jacek Dąbrowski z Synerise apelował:

„Stańmy się wreszcie podmiotem, nie tylko przedmiotem rewolucji technologicznej, bo mamy na to papiery”.

Rozwój krajowych rozwiązań wymaga dostępu do mocy obliczeniowych, chipów, energii oraz specjalistów. Podczas Forum podjęto także kwestię odpowiedzialnego używania algorytmów. Prof. Carissa Véliz z Uniwersytetu Oksfordzkiego wystąpiła z tematem granic powierzania decyzji sztucznej inteligencji; o wpływie algorytmów na ludzkie wybory rozmawiała również z prof. Andrzejem Draganem.

Wątek przyszłości pojawił się także na scenie YOUNG Sobieski, gdzie młodzi uczestnicy pracowali nad propozycjami dotyczącymi m.in. AI, edukacji, rynku pracy, demografii, energetyki i bezpieczeństwa. Ich pomysły przedstawiono podczas „Pitchu dla Polski”. To ważny element rozmowy o strategii wykraczającej poza jedną kadencję: jej skutki będą odczuwać kolejne pokolenia, więc ich głos może mieć znaczenie już na etapie tworzenia rozwiązań.

Z debat wyłania się praktyczny wniosek: energia, finansowanie i infrastruktura technologiczna nie są osobnymi problemami. Bez konkurencyjnych kosztów energii firmom trudniej rozwijać technologie, bez kapitału trudniej je skalować, a bez stabilnych reguł ryzyko inwestycji rośnie. III Forum Idee dla Polski pokazało, że wyzwaniem pozostaje nie samo wskazanie priorytetów, lecz stworzenie warunków do ich konsekwentnej realizacji.

na podstawie: Instytut Sobieskiego.