Gruzińska dziennikarka uhonorowana w Warszawie za obronę demokracji

Podczas uroczystości w Warszawie nagroda im. Lecha Wałęsy trafiła do osoby, która za niezależne dziennikarstwo zapłaciła wysoką cenę. Mzia Amaglobeli nie mogła odebrać wyróżnienia osobiście – w jej imieniu wystąpiła Irma Dimitradze. Historia gruzińskiej dziennikarki stała się w Polsce przypomnieniem, że wolność słowa wymaga ochrony także wtedy, gdy jest niewygodna dla władzy.

Nagroda dla dziennikarki skazanej na dwa lata więzienia

Wicepremier i minister spraw zagranicznych Radosław Sikorski wręczył w Warszawie tegoroczną Nagrodę Solidarności im. Lecha Wałęsy. Jej laureatką została Mzia Amaglobeli, gruzińska dziennikarka oraz założycielka i redaktorka naczelna niezależnych portali Netgazeti i Batumelebi.

Batumelebi działa od 2001 roku, a Netgazeti powstało w 2010 roku. Oba tytuły należą do najstarszych niezależnych mediów w Gruzji. Pod kierownictwem Amaglobeli zajmowały się obroną praw człowieka, krytyką korupcji i sprzeciwem wobec nadużywania władzy.

W sierpniu 2025 roku sąd w Batumi skazał dziennikarkę na dwa lata więzienia. Według informacji Ministerstwa Spraw Zagranicznych podczas pobytu w areszcie doświadczała psychicznego znęcania ze strony funkcjonariuszy i nie zapewniono jej pomocy prawnej. MSZ oceniło, że wyrok dotyczył nie tylko jednej osoby, lecz miał symboliczne znaczenie dla całego niezależnego środowiska dziennikarskiego w Gruzji.

Laureatka nie pojawiła się na ceremonii. W jej imieniu nagrodę odebrała Irma Dimitradze, która mówiła o podobieństwach między polską walką z sowiecką dominacją a współczesnymi staraniami Gruzinów o demokrację.

„Polska rozumie nas bez słów. Jestem wdzięczna za to porozumienie” – powiedziała Irma Dimitradze, cytowana przez gov.pl (MSZ).

W uroczystości uczestniczyli przedstawiciele polskich władz, goście zagraniczni oraz reprezentanci społeczeństwa obywatelskiego. Ceremonię otworzył były prezydent Lech Wałęsa, przewodniczący Kapituły Nagrody. Laudację wygłosił Radosław Sikorski.

Radosław Sikorski o strachu, który prowadzi do apatii

Szef polskiej dyplomacji podkreślał, że obrona wolności i ludzkiej godności nie może być zadaniem wyłącznie państw ani organizacji międzynarodowych. Jego zdaniem odpowiedzialność za te wartości spoczywa również na pojedynczych osobach.

„Autorytaryzm nie zaczyna się, kiedy ludzie trafiają do więzień, zaczyna się, kiedy strach wywołuje apatię” – powiedział Radosław Sikorski, cytowany przez gov.pl (MSZ).

Minister przypomniał także, że wolność słowa wymaga szczególnej ochrony wtedy, gdy wypowiedzi są dla rządzących niewygodne. Wyróżnienie dla Amaglobeli ma więc wymiar nie tylko symboliczny. Pokazuje również, że represje wobec dziennikarki zostały zauważone poza Gruzją, a jej działalność otrzymała międzynarodowe wsparcie.

Lech Wałęsa mówił z kolei o odpowiedzialności kolejnych pokoleń za utrzymanie dorobku Solidarności. W jego ocenie przyznanie nagrody osobie walczącej o demokrację ma sens wtedy, gdy młodsi przejmą ten kierunek i będą szukać odpowiedzi na problemy współczesności.

Wyróżnienie wróciło po przerwie

Nagrodę Solidarności im. Lecha Wałęsy ustanowiono w 2014 roku z okazji 25. rocznicy odzyskania przez Polskę wolności. W 2024 roku Radosław Sikorski zdecydował o wznowieniu inicjatywy. Wyróżnienie przyznaje się za działania na rzecz ochrony demokracji i praw obywatelskich.

Wśród wcześniejszych laureatów znaleźli się między innymi:

• Mustafa Dżemilew, obrońca praw Tatarów krymskich;
• Żanna Niemcowa, córka zamordowanego rosyjskiego opozycjonisty Borysa Niemcowa;
• Paweł Łatuszka, jeden z liderów demokratycznej opozycji na Białorusi;
• Berta Soler Fernández, kubańska działaczka dysydencka.

Nagrodę organizuje Ministerstwo Spraw Zagranicznych we współpracy z Fundacją Instytut Lecha Wałęsy. Tegoroczny wybór zwraca uwagę na sytuację niezależnych mediów w Gruzji i przypomina, że naciski na dziennikarzy mogą przybierać formę postępowań sądowych, więzienia oraz ograniczania dostępu do pomocy prawnej.

na podstawie: gov.pl (MSZ).