Prezydent o pamięci po żołnierzach NSZ. List odczytano w Warszawie

Podczas warszawskich obchodów 84. rocznicy powstania Narodowych Sił Zbrojnych uczestnicy usłyszeli list Karola Nawrockiego. Prezydent przypomniał o walce z niemiecką okupacją, oporze wobec komunizmu i represjach, które dotknęły także rodziny żołnierzy. Podkreślił, że przywracanie prawdy o podziemiu niepodległościowym pozostaje zadaniem także dla kolejnych pokoleń.

Rozkaz pułkownika Oziewicza dał początek formacji NSZ

W liście przypomniano, że 20 września 1942 roku pułkownik Ignacy Oziewicz ogłosił objęcie funkcji pierwszego komendanta głównego Narodowych Sił Zbrojnych. Formacja za główny cel uznawała odzyskanie przez Polskę pełnej niepodległości.

Żołnierze NSZ walczyli z niemieckim okupantem, ale jednocześnie obawiali się utraty suwerenności po wkroczeniu Armii Czerwonej. Dla części z nich koniec wojny nie oznaczał złożenia broni. Po okupacji niemieckiej kontynuowali opór przeciwko systemowi komunistycznemu narzuconemu Polsce.

Cena tej decyzji była wysoka. Żołnierze ginęli w walkach, byli skazywani na śmierć, więzieni i prześladowani. Represje obejmowały także ich bliskich. Władze komunistyczne próbowały ponadto usunąć ich z narodowej pamięci, przedstawiając ich działalność zgodnie z własnym interesem politycznym.

„Komunistyczne państwo próbowało jednak odebrać im coś jeszcze – dobre imię i należne miejsce w narodowej historii” – napisał Karol Nawrocki.

List prezydenta odczytał jego doradca Piotr Głowacki.

Od przemilczenia do muzeów i miejsc pamięci

Karol Nawrocki przypomniał, że przez lata uczestniczył w działaniach poświęconych upamiętnianiu żołnierzy powojennego podziemia niepodległościowego. Współtworzył Muzeum Żołnierzy Wyklętych i Więźniów Politycznych PRL w Warszawie, a także zasiadał w Radzie Muzeum Żołnierzy Wyklętych w Ostrołęce.

Wspomniał również o przygotowaniu uroczystego pogrzebu Danuty Siedzikówny „Inki” i Feliksa Selmanowicza „Zagończyka”. Oboje, po siedmiu dekadach od wykonania komunistycznych wyroków, zostali pochowani z honorami.

W ocenie prezydenta ostatnie dekady przyniosły wyraźną zmianę w sposobie mówienia o podziemiu niepodległościowym. Powstały muzea i miejsca pamięci, prowadzone są poszukiwania oraz identyfikacja szczątków ofiar terroru komunistycznego. Bohaterowie tamtego okresu zostali patronami ulic, szkół i instytucji, a ich imiona noszą także brygady Wojsk Obrony Terytorialnej.

Dla mieszkańców Warszawy oznacza to, że pamięć o tych wydarzeniach można poznawać nie tylko podczas rocznicowych uroczystości. Jej ślady są obecne również w stołecznych instytucjach i miejscach poświęconych ofiarom powojennych represji.

Spór o pamięć obejmuje także przyszłe pokolenia

W dalszej części listu prezydent odniósł się do pytania „Dlaczego przegrywamy walkę o pamięć”, które znalazło się w tytule konferencji towarzyszącej obchodom. Uznał je za punkt wyjścia do rozmowy o tym, jak przekazywać prawdę historyczną młodym ludziom.

Jednocześnie zaznaczył, że bilans ostatnich dekad nie składa się wyłącznie z porażek. Nazwiska osób skazanych przez komunistyczne władze na zapomnienie są dziś przywoływane z szacunkiem, ich losy badają historycy, a odnalezione szczątki pozwalają przywracać im należne miejsce w historii.

W przesłaniu pojawiła się także odpowiedzialność za dalsze upamiętnianie żołnierzy, którzy sprzeciwili się zniewoleniu Polski. Prezydent wskazał, że pamięć o NSZ dotyczy nie tylko przeszłości, lecz także wartości, takich jak patriotyzm, odwaga, wierność i służba państwu.

Na zakończenie Karol Nawrocki oddał hołd poległym i zamordowanym żołnierzom Narodowych Sił Zbrojnych oraz podziękował osobom, które przez lata przechowywały wiedzę o ich losach i przekazują ją następnym pokoleniom.

na podstawie: prezydent.pl.