Książki, zabytki i tradycja pod ochroną. Ważna debata w Karpaczu

Za murami muzeów, w magazynach archiwów i na bibliotecznych półkach przechowywana jest pamięć całego kraju. O tym, jak chronić ją na co dzień, ale też podczas katastrof, rabunku czy wojny, rozmawiano podczas XXXV Forum Ekonomicznego w Karpaczu.

• Forum Ekonomiczne w Karpaczu otworzyło rozmowę o bezcennych zbiorach
• Eksperci pokazali, że ochrona dziedzictwa zaczyna się przed kryzysem
• Debata przypomniała, że pamięć kraju ma wiele warstw

Forum Ekonomiczne w Karpaczu otworzyło rozmowę o bezcennych zbiorach

W czwartek, 10 września 2026 roku, w Karpaczu odbył się panel „Ochrona zasobów narodowego dziedzictwa kulturowego w czasie pokoju oraz na wypadek sytuacji kryzysowych lub wojny”. W dyskusji uczestniczył dyrektor Biblioteki Narodowej dr Tomasz Makowski, a partnerem spotkania była Centralna Biblioteka Statystyczna.

Rozmowa dotyczyła zarówno materialnych śladów historii - zabytków, muzealiów, dokumentów i księgozbiorów - jak i dziedzictwa, którego nie da się zamknąć w gablocie. Język, tradycja, muzyka i sztuka także wymagają ochrony, dokumentowania oraz przekazywania kolejnym pokoleniom. 📚

Ważnym wątkiem była codzienna praca instytucji kultury. Zabezpieczenie zbiorów nie zaczyna się dopiero w chwili zagrożenia. Potrzebne są procedury, odpowiednie przygotowanie budynków, znajomość zasobów i plan działania, gdy pojawi się pożar, powódź, zamach, rabunek albo konflikt zbrojny.

Eksperci pokazali, że ochrona dziedzictwa zaczyna się przed kryzysem

W panelu, obok dyrektora Biblioteki Narodowej, wystąpili dr Paulina Florjanowicz, dyrektor Narodowego Instytutu Muzeów, Krzysztof Sałaciński, prezes Polskiego Komitetu Błękitnej Tarczy, oraz prof. Rafał Wiśniewski z Narodowego Instytutu Muzeów. Dyskusję prowadził dr Piotr Łysoń, zastępca dyrektora ds. naukowych Centralnej Biblioteki Statystycznej.

Uczestnicy przyglądali się także rozwiązaniom stosowanym w Polsce i za granicą. Takie przykłady są szczególnie cenne, bo pozwalają przekładać doświadczenia innych instytucji na konkretne działania: od ochrony dokumentów i dzieł sztuki po przygotowanie pracowników na sytuacje, w których liczy się szybka i dobrze przećwiczona reakcja. 🏛️

Debata przypomniała, że pamięć kraju ma wiele warstw

XXXV Forum Ekonomiczne zgromadziło w Karpaczu ponad 6000 osób z ponad 60 krajów - przedstawicieli polityki, gospodarki, nauki i kultury. W programie znalazły się rozmowy o bezpieczeństwie, gospodarce, polityce międzynarodowej, społeczeństwie i zrównoważonym rozwoju.

Panel poświęcony dziedzictwu kulturowemu dobrze wpisał się w tegoroczne hasło forum „Architektura nowego porządku - stabilność w czasach zmian”. Bo ochrona narodowych zbiorów nie jest wyłącznie sprawą muzeów, bibliotek i archiwów. To także sposób na zachowanie języka, opowieści i znaków, dzięki którym wspólnota rozpoznaje własną historię.

na podstawie: BN Warszawa.