Własna studnia nie zawsze oznacza brak formalności. Liczą się dwa limity

Własna studnia może służyć domowi albo gospodarstwu rolnemu bez pozwolenia, ale tylko w określonych granicach. O tym, czy potrzebna będzie zgoda wodnoprawna, decydują przede wszystkim przeznaczenie pobieranej wody, jej ilość oraz głębokość ujęcia. Właściciel nieruchomości, który przekroczy choć jeden z tych warunków, musi liczyć się z dodatkowymi formalnościami.

• Właściciel nieruchomości ma prawo do ograniczonego poboru wody
• Przekroczenie limitu zmienia zasady poboru
• Głębokość studni może oznaczać dodatkowe obowiązki
• Nadmierny pobór zwiększa presję na zasoby wodne

Właściciel nieruchomości ma prawo do ograniczonego poboru wody

Prawo wodne pozwala właścicielowi nieruchomości korzystać z wód na potrzeby własnego gospodarstwa domowego lub rolnego. Dotyczy to zarówno wód należących do właściciela gruntu, jak i wód podziemnych znajdujących się na jego działce.

Przepisy wyznaczają jednak konkretną granicę. Pobór nie może przekraczać średniorocznie 5 m³ na dobę, czyli około 5000 litrów w ujęciu dobowym liczonym dla całego roku. Przy zachowaniu tego limitu pobieranie wody co do zasady nie wymaga pozwolenia wodnoprawnego.

Znaczenie ma również cel wykorzystania wody. Uprawnienie obejmuje potrzeby własnego domu lub gospodarstwa rolnego. Nie można traktować go jako podstawy do poboru na cele wykraczające poza własne gospodarstwo, zwłaszcza gdy skala korzystania z ujęcia rośnie.

Przekroczenie limitu zmienia zasady poboru

Pozwolenie wodnoprawne staje się wymagane, gdy pobór przekracza 5 m³ na dobę w średniej rocznej albo gdy woda jest wykorzystywana w innym celu niż potrzeby własnego gospodarstwa domowego czy rolnego.

Wody Polskie wskazują, że takie korzystanie z wód jest usługą wodną w rozumieniu ustawy. Zgodnie z art. 389 pkt 1 Prawa wodnego przed rozpoczęciem poboru trzeba wówczas uzyskać pozwolenie. Procedura wymaga złożenia wniosku oraz dołączenia wymaganych dokumentów.

To rozróżnienie ma znaczenie także przy planowaniu większego ujęcia. Sama własność działki nie daje prawa do nieograniczonego poboru. O konieczności uzyskania zgody decyduje nie tylko to, gdzie znajduje się studnia, lecz także ilość i przeznaczenie pobieranej wody.

Głębokość studni może oznaczać dodatkowe obowiązki

Prawo do zwykłego korzystania z wód nie zwalnia automatycznie z wszystkich wymogów dotyczących budowy studni. Bez pozwolenia wodnoprawnego lub zgłoszenia można wykonać wyłącznie studnię służącą do poboru wód podziemnych na potrzeby zwykłego korzystania z wód, jeżeli ujęcie nie sięga głębiej niż 30 metrów.

W pozostałych przypadkach przepisy przewidują konieczność uzyskania zgody:

• studnia głębsza niż 30 metrów wymaga pozwolenia wodnoprawnego,
• pozwolenie jest potrzebne także wtedy, gdy pobór odbywa się w ramach usług wodnych, niezależnie od głębokości ujęcia.

Oznacza to, że przed wykonaniem studni trzeba sprawdzić dwa niezależne elementy: planowaną głębokość ujęcia oraz przewidywaną ilość i cel poboru. Spełnienie jednego warunku nie znosi drugiego.

Nadmierny pobór zwiększa presję na zasoby wodne

Przekraczanie limitów może pogłębiać problemy z dostępnością wody. Przy suszy większy pobór sprzyja obniżaniu poziomu wód gruntowych, co może prowadzić do wysychania studni, pogorszenia wilgotności gleby i ograniczenia przepływu w ciekach.

Racjonalne gospodarowanie wodą ma więc znaczenie nie tylko formalne. Monitorowanie zasobów pomaga chronić dostęp do wody przeznaczonej do spożycia przez ludzi, który Wody Polskie wskazują jako jeden z podstawowych celów swojej działalności.

na podstawie: UM Ursynów.