Warszawskie archiwa w jednym miejscu. Ruszył portal z mapami i nagraniami

W jednym internetowym miejscu Warszawa zebrała mapy, plany, zdjęcia lotnicze i nagrania, których dotąd nie dało się oglądać tak wygodnie. Nowy portal historyczny działa w przeglądarce na komputerze i w telefonie, więc archiwalne materiały są teraz pod ręką. Za projektem stoi stołeczny urząd wraz z kilkoma instytucjami, które dołożyły własne zbiory. To pierwszy miejski serwis tego typu, który skupia historyczną wiedzę o stolicy w formie multimedialnej.

• Stare mapy, plany i zdjęcia zyskały wspólny adres
• Osie czasu pokazują, jak zmieniały się granice i obraz miasta
• Głosy świadków historii dodają archiwum ludzkiego wymiaru

Stare mapy, plany i zdjęcia zyskały wspólny adres

W Portalu Historycznym Warszawy zebrano materiały, które do tej pory były rozproszone po różnych zbiorach i archiwach. Serwis łączy mapy tematyczne, archiwalne plany miasta, zdjęcia lotnicze, ikonografię oraz pliki dźwiękowe. Dzięki temu użytkownik nie musi już szukać osobno w kolejnych instytucjach – najciekawsze źródła dotyczące dziejów Warszawy trafiły do jednego miejsca.

Wśród udostępnionych materiałów znalazły się zarówno starsze, jak i nowsze opracowania. Portal pokazuje między innymi:

• plan Le Rouge’a z 1768 roku,
• mapy fortyfikacji z 1831 roku,
• plany Lindleya,
• Warszawę z lat 1936–1941,
• plan inwentaryzacji zniszczeń z lat 1945–1946,
• fotoszkice z lat 1976–1977, 1982, 1987 i 1990–1994,
• fotoplany z lat 2011, 2012, 2014 oraz 2015–2021,
• ortofotomapy z lat 2001–2025,
• ortofotomapę Wisły z 2015 roku.

To zestaw, który pozwala śledzić nie tylko wygląd miasta, ale też kolejne etapy jego przebudowy, odbudowy i rozrostu.

Osie czasu pokazują, jak zmieniały się granice i obraz miasta

Jednym z bardziej czytelnych elementów serwisu są osie czasu. W takiej formie pokazano między innymi zobrazowania lotnicze oraz zmiany granic Warszawy. Dla użytkownika to wygodne narzędzie, bo porównanie kolejnych okresów nie wymaga przeklikiwania się przez różne archiwa i oddzielne publikacje.

Portal ma też rozwijać się dalej, a nowe materiały mają pojawiać się w aktualnościach na stronie głównej. To ważne zwłaszcza dla osób, które śledzą przemiany miasta nie tylko przez wielkie wydarzenia, lecz także przez drobniejsze, ale dobrze udokumentowane zmiany przestrzeni. Taki układ ułatwia zobaczenie, jak Warszawa rosła i przeobrażała się w kolejnych dekadach.

Głosy świadków historii dodają archiwum ludzkiego wymiaru

Dużą część serwisu stanowią również nagrania z Archiwum Historii Mówionej. To zbiór relacji biograficznych, który dokumentuje powojenne losy Warszawy i jej mieszkańców. Według informacji z portalu jest to największy w Polsce zbiór tego typu materiałów dotyczących świadków historii XX wieku.

Najstarsze relacje zostały zarejestrowane jeszcze w latach 80. przez środowisko KARTY. W praktyce oznacza to, że obok map i planów użytkownik dostaje także opowieści ludzi, którzy pamiętają miasto z zupełnie innej perspektywy niż urzędowe dokumenty czy zdjęcia z lotu ptaka. W portalu znalazł się także temat „Warszawa zapamiętana”, prezentujący nagrania i fotografie ze zbiorów Domu Spotkań z Historią.

Za przygotowanie serwisu odpowiada Urząd m.st. Warszawy we współpracy z Muzeum Warszawy, Muzeum Powstania Warszawskiego, Domem Spotkań z Historią, Muzeum Historii Żydów Polskich POLIN, Centrum Badań nad Kulturą Warszawy UW, Muzeum Getta Warszawskiego, Muzeum Historii Polski oraz Ogrodem Botanicznym Uniwersytetu Warszawskiego.

na podstawie: Urząd Miasta Stołecznego Warszawy.