Mazowsze finansuje laboratorium, które ma zmienić badania nad podczerwienią

W mazowieckich laboratoriach pojawi się sprzęt, którego w Polsce jeszcze nie było. Instytut Mikroelektroniki i Fotoniki Sieci Badawczej Łukasiewicz dostał ponad 8,5 mln zł na rozbudowę zaplecza badawczego, a wraz z nim szansę na wejście w obszar technologii, które do tej pory wymykały się krajowym ośrodkom. To inwestycja, która łączy naukę, medycynę i przemysł w jednym miejscu. Jej efekt ma być widoczny nie tylko pod mikroskopem, ale też w nowych rozwiązaniach dla pacjentów i nowoczesnych urządzeń.

• W laboratorium pojawi się sprzęt, który otwiera nowy etap
• Z cienkich warstw powstaną lasery i czujniki dla podczerwieni
• Jedno centrum ma połączyć naukę z przemysłem i diagnostyką

W laboratorium pojawi się sprzęt, który otwiera nowy etap

Projekt ma zapewnić Instytutowi Mikroelektroniki i Fotoniki Sieci Badawczej Łukasiewicz nowoczesną infrastrukturę badawczą, finansowaną z programu Fundusze Europejskie dla Mazowsza 2021–2027. Najważniejszym elementem będzie reaktor do epitaksji z wiązek molekularnych, czyli urządzenie pozwalające budować ultracienkie warstwy specjalnych materiałów. Bez takiej aparatury nie da się rozwijać wielu rozwiązań potrzebnych w fotonice podczerwieni.

Zakres inwestycji nie kończy się na samym zakupie sprzętu. Laboratoria mają zostać dostosowane do jego instalacji, a nowa aparatura zostanie wpięta w już działającą infrastrukturę instytutu. To właśnie ten fragment projektu przesądza o jego znaczeniu, bo nie chodzi o pojedyncze urządzenie, lecz o zbudowanie środowiska badawczego, które ma działać jako całość.

– Nasz region zyska unikatowe w skali kraju zaplecze naukowe.

Adam Struzik zwracał uwagę, że podobne technologie są wykorzystywane w medycynie, przemyśle, obronności i nowoczesnej elektronice. Do tej pory takie badania nie były prowadzone w Polsce, więc Mazowsze ma dostać przewagę, której wcześniej po prostu nie było.

W liczbach wygląda to tak:

• całkowita wartość projektu – 16 293 085,00 zł
• dofinansowanie z UE – 8 532 650,00 zł
• zakończenie prac – do końca 2026 roku

Z cienkich warstw powstaną lasery i czujniki dla podczerwieni

Nowy reaktor ma pozwolić na tworzenie materiałów potrzebnych do produkcji laserów, czujników i detektorów działających w podczerwieni. Właśnie tu kryje się praktyczny wymiar całego przedsięwzięcia. Technologia średniej podczerwieni, w zakresie 3–5 µm, daje możliwość analizowania składu chemicznego oddechu pacjenta bez ingerencji w organizm. To otwiera drogę do wczesnego wykrywania niektórych nowotworów, cukrzycy czy chorób metabolicznych.

W grę wchodzą też miniaturowe, energooszczędne sensory medyczne. Mogą być wykorzystywane przy łóżku pacjenta albo w diagnostyce ambulatoryjnej, gdzie liczy się szybkość, wygoda i ograniczenie obciążenia dla chorego. Z punktu widzenia szpitali i poradni to ważne, bo takie urządzenia mogą skracać drogę od pierwszego badania do decyzji o dalszym leczeniu.

Nowe struktury półprzewodnikowe mają również poprawić trwałość i bezpieczeństwo urządzeń medycznych. Dla naukowców oznacza to możliwość pracy nad rozwiązaniami, które nie kończą się na prototypie, lecz mają realną szansę trafić do użycia.

Jedno centrum ma połączyć naukę z przemysłem i diagnostyką

Po zakupie reaktora Instytut Mikroelektroniki i Fotoniki ma stać się jedynym ośrodkiem w Polsce z pełną linią ICL + QCL. To ważna zmiana nie tylko dla samego instytutu, ale też dla całego krajowego zaplecza fotoniki i mikroelektroniki. Taki układ sprzętu i kompetencji sprawia, że ośrodek może stać się naturalnym partnerem dla firm szukających wsparcia w rozwijaniu nowych technologii.

– Projekt realizowany przez Instytut Mikroelektroniki i Fotoniki pokazuje, że fundusze europejskie skutecznie wspierają rozwój innowacyjnych technologii na Mazowszu – mówi wicemarszałek Wiesław Raboszuk.

W tle jest także jeszcze jeden efekt, mniej widowiskowy, ale dla nauki równie ważny: większa atrakcyjność dla badaczy i doktorantów. Gdy w jednym miejscu pojawia się pełne zaplecze do pracy nad laserami podczerwieni, rośnie szansa, że właśnie tam będą trafiać nowe zespoły, pomysły i projekty. A to już oznacza, że unijne pieniądze nie tylko kupują aparaturę, ale budują miejsce, które może przez lata wyznaczać kierunek badań na Mazowszu.

na podstawie: Urząd Marszałkowski w Warszawie.