Arsenał odmieniony - Państwowe Muzeum Archeologiczne z nowymi salami i dziedzińcem

W sercu Warszawy dotychczas cichy fragment Arsenału zyskał nowe życie — większe sale wystawowe, bibliotekę dostępną z dziedzińca i przestrzeń na wydarzenia plenerowe. Modernizacja otwiera muzeum na szkoły, warsztaty i wystawy w odświeżonych wnętrzach, a w planach są kolejne etapy prac. To powrót miejsca, które przez wieki zmieniało się wraz z miastem.

• Państwowe Muzeum Archeologiczne pokazuje powiększoną ekspozycję i zaplecze edukacyjne
• Warszawa odzyskuje fragment Arsenału z odnowionym dziedzińcem i biblioteką
• Zajęcia dla szkół, warsztaty i plany wystaw - czego można oczekiwać

Państwowe Muzeum Archeologiczne pokazuje powiększoną ekspozycję i zaplecze edukacyjne

Remont objął północne i wschodnie skrzydło oraz dziedziniec zabytkowego Arsenału. Samorząd Mazowsza przeznaczył na inwestycję prawie 50 mln zł, dzięki czemu placówka zyskała znacznie większą przestrzeń do prezentacji zbiorów i prowadzenia zajęć edukacyjnych. W efekcie w muzeum pojawiły się nowe sale wystawiennicze, magazyny dokumentacji naukowej i nowoczesne pomieszczenia dla Działu Wystaw i Popularyzacji.

“Przed muzeum otwiera się nowy rozdział”
— zaznacza marszałek Adam Struzik.

W odnowionych wnętrzach poddasze wschodniego skrzydła zaadaptowano na potrzeby administracji, pokoi gościnnych oraz Gabinetu Numizmatycznego. Budynek otrzymał instalację wentylacyjną i klimatyzację, co ułatwi przechowywanie i ekspozycję zabytków.

Warszawa odzyskuje fragment Arsenału z odnowionym dziedzińcem i biblioteką

W skrzydle wschodnim powstała biblioteka muzealna licząca 75 tys. woluminów, z wejściem bezpośrednio z dziedzińca — czytelnicy będą mogli z niej korzystać niezależnie od godzin pracy muzeum. Na parterze skrzydła północnego uruchomiono nowe sale dydaktyczne, a pierwsze piętro zostało dostosowane do potrzeb osób starszych i z niepełnosprawnością; zamontowano windę łączącą trzy kondygnacje. Po obu stronach skrzydeł pojawiły się trawniki z automatycznym systemem nawadniania, a dziedziniec zyskał nową nawierzchnię i oświetlenie — ma tu odbywać się część wydarzeń plenerowych.

Budowla ma długą historię: Arsenał powstał w 1643 r., przechodził gruntowne przebudowy (m.in. za czasów dynastii saskiej), rozbudowę w 1763 r., a po zniszczeniach II wojny światowej odzyskał bryłę z 1938 r. Od 1957 r. w budynku mieści się siedziba Państwowego Muzeum Archeologicznego.

“Muzeum odzyskało dawny blask”
— podkreśla radny województwa Krzysztof Strzałkowski.

Zajęcia dla szkół, warsztaty i plany wystaw - czego można oczekiwać

Po wznowieniu działalności muzeum przygotowało ofertę czasową i edukacyjną przystępną dla szkół i szerokiej publiczności. W tym roku placówka zaplanowała osiem wystaw czasowych; od 2 marca do zwiedzania będą udostępnione dwie ekspozycje: “Skarby wieków średnich” oraz “Nad Wisłą, na Urzeczu”. Trwa też przetarg na przygotowanie wystawy stałej, na którą samorząd Mazowsza przekazał prawie 650 tys. zł — premiera stałej ekspozycji zaplanowana jest do realizacji do końca 2027 r.

“Do końca 2027 r. jest przewidywana realizacja wystawy stałej prezentującej najdawniejsze dzieje ziem Polski”
— informuje dyrektor muzeum Wojciech Brzeziński.

Oferta edukacyjna w nowej odsłonie obejmuje m.in. popularne warsztaty, które zdobyły uznanie nauczycieli:

• “Lepienie naczyń z gliny metodą pradziejową” — technika sprzed wynalezienia koła garncarskiego; uczniowie zabierają swoje naczynia do domu.
• “Odtwarzanie w modelinie paciorków szklanych” — historia i praktyka w tworzeniu koralików.
• “Tkanie kolorowych krajek metodą pradziejową” — praca na prostych narzędziach tkackich.
• “W średniowiecznym skryptorium”, a także zajęcia: “Amulety”, “Zabawki z gliny”, “Początki Państwa Polskiego”.

W programie regionalnym “Kulturalna szkoła na Mazowszu” uczestnicy zwiedzają instytucje kultury za symboliczną złotówkę — samorząd dopłaca resztę biletu. W latach 2024–2025 w ramach programu z oferty muzeum skorzystało około 20 tys. dzieci; wcześniej, od startu programu, udział wzięło ponad 500 tys. dzieci i młodzieży, jak podkreśla przewodniczący sejmiku Ludwik Rakowski.

“Zlikwidowaliśmy dzięki temu barierę ekonomiczną w dostępie do instytucji kultury”
— mówi Ludwik Rakowski.

Nowe warunki lokalowe sprawiają, że zarówno warsztaty, jak i lekcje muzealne będą odbywać się w komfortowych, wyposażonych salach — to duża zmiana w porównaniu z czasem remontu, gdy zajęcia prowadzono mobilnie w szkołach.

Praktyczne informacje i co warto zapamiętać

• Nowe sale i biblioteka są dostępne bezpośrednio z odnowionego dziedzińca.
• Dostępność: pierwsze piętro przystosowano dla osób z ograniczeniami ruchowymi, w budynku działa winda łącząca trzy kondygnacje.
• Szkoły mogą korzystać z programu za symboliczną 1 zł za uczestnika w ramach “Kulturalna szkoła na Mazowszu”.
• W nadchodzącym sezonie muzeum zapowiada osiem wystaw czasowych oraz prace nad wystawą stałą, planowaną do 2027 r.

Remont północnego i wschodniego skrzydła to pierwszy etap — muzeum zapowiada kolejne modernizacje pozostałych skrzydeł, w tym unowocześnienie pracowni konserwatorskich i pracowni kopii. Dla Warszawy i odwiedzających to okazja, by z bliska zobaczyć, jak historia budynku łączy się z nowoczesną prezentacją zabytków.

na podstawie: Mazowiecki Urząd Marszałkowski.