Złota i Zgoda nagrzewają się nocą, sadzimy 167 dużych drzew

Centrum Warszawy nagrzewa się w nocy jak piekarnik — my sadzimy drzewa i przebudowujemy ulice, żeby mieszkańcy mogli odetchnąć. Sprawdź, co już zrobiono przy Złotej i Zgoda, jakie pokazują to pomiary klimatu i ile zieleni jeszcze trafi do serca miasta.

• Działaj z nami w samym centrum Warszawy — co robimy przy ul. Złotej i Zgoda
• Zobacz, jak miasto się nagrzewa — dane, które działają na korzyść zieleni

Działaj z nami w samym centrum Warszawy — co robimy przy ul. Złotej i Zgoda

W sierpniu 2024 roku ruszyła przebudowa obszaru między ulicami Złota i Zgoda w ramach projektu Nowe Centrum Warszawy (NCW). Celem inwestycji jest nie tylko uporządkowanie estetyczne przestrzeni, lecz także realna poprawa jakości klimatu i funkcjonalności tej części miasta. Prace zakładają zastąpienie betonowych płaszczyzn zielenią, wprowadzenie powierzchni przepuszczalnych oraz systemów retencyjnych.

Przed rozpoczęciem modernizacji przeprowadzono szczegółowe badania mikroklimatu wspólnie z naukowcami z Instytutu Geografii i Przestrzennego Zagospodarowania PAN (IGiPZ PAN). Już na etapie przygotowań zamontowano cztery czujniki mierzące temperaturę i wilgotność, aby mieć punkt odniesienia do oceny efektów po przebudowie.

Plan pomiarów obejmuje: powtórzenie pomiarów tuż po zakończeniu prac oraz kolejne badania po 2–3 latach, gdy posadzona zieleń zdąży się rozwinąć. Wyniki wstępne porównano z innymi punktami pomiarowymi IGiPZ PAN w Warszawie i różnice okazały się znaczące — co pokazuje skalę problemu w tym rejonie.

Zobacz, jak miasto się nagrzewa — dane, które działają na korzyść zieleni

Badania potwierdzają zjawisko miejskiej wyspy ciepła (UHI – urban heat island): intensywnie zabudowane centra magazynują ciepło w ciągu dnia i oddają je nocą, co utrzymuje temperaturę minimalną na podwyższonym poziomie. UHI jest szczególnie odczuwalna podczas bezwietrznych, bezchmurnych nocy — przy silnym wietrze efekt ten zanika. Dlatego problemem nie są wyłącznie wysokie temperatury maksymalne w ciągu dnia, lecz przede wszystkim zbyt wolne schładzanie się nocne.

W rejonie Złotej i Zgoda odnotowano, że spadek temperatury po zachodzie słońca przebiega znacznie wolniej niż w innych częściach miasta, a układ zabudowy ogranicza przepływ powietrza i naturalną wentylację. W trakcie 93 dni pomiarowych ponad 40 nocy było bardzo gorących (temperatura nie spadała poniżej 18°C), a więcej niż 20 nocy to tzw. noce tropikalne (temperatura ≥ 20°C). Takie warunki zwiększają ryzyko przegrzania organizmu i stanowią zagrożenie dla zdrowia mieszkańców.

Dla porównania, dane z innych punktów pomiarowych IGiPZ PAN w Warszawie, zlokalizowanych w odległości około 3 km, wykazują wyraźnie mniejszą liczbę tropikalnych nocy — co pokazuje, że nawet nieduża różnica dystansu i obecność zieleni ma znaczenie dla mikroklimatu.

Dotychczas na terenie Złotej i Zgoda zieleń była symboliczna — donice i niska roślinność nie wystarczały, by tłumić efekt UHI. Badania wskazują jednoznacznie, że najbardziej efektywnym środkiem jest sadzenie dużych, dojrzałych drzew pochodzących z odpowiednio prowadzonych szkółek — one dają największy cień i mają najtrwalszy wpływ na obniżanie temperatury i poprawę jakości powietrza.

W ramach przebudowy kluczowe miejsce zajmują drzewa: pierwszych 11 niemal 9‑metrowych wiązów już posadzono przy ul. Zgoda. Docelowo na terenie objętym modernizacją pojawi się 167 drzew. Razem z bylinami i krzewami tworzyć będą zielony obszar o powierzchni blisko 3 000 m². Dodatkowo zainstalowano dwa zbiorniki retencyjne, które zwiększą odporność przestrzeni na gwałtowne opady.

W ramach całego projektu Nowe Centrum Warszawy do tej pory nasadzono 455 drzew. Kolejne nasadzenia planowane są m.in. przy ul. Marszałkowskiej. O szczegółach dotyczących źródeł drzew, wymaganych standardów dla materiału szkółkarskiego i kryteriów, jakimi kierują się wykonawcy przy sadzeniu drzew, miasto informowało oddzielnie.

Przebudowa rejonu Złotej i Zgoda to konkretna odpowiedź na problemy klimatyczne śródmieścia: tam, gdzie wcześniej dominował beton, mają powstać drzewa, nawierzchnie przepuszczalne i systemy retencyjne — tak, by miejska przestrzeń lepiej znosiła fale upałów i dawała mieszkańcom możliwość odpoczynku w cieniu oraz dostęp do czystszego powietrza.

DATA ROZPOCZĘCIA: Sierpień 2024. MIEJSCE: rejon ulic Złota i Zgoda, Warszawa. Dalsze informacje o projekcie dostępne są na stronie inwestycji prowadzonej przez miasto.

Na podstawie: ZDM Warszawa