Z pchlego targu do Biblioteki Narodowej: wojenny ślad Stefana Themersona

Mała książeczka znaleziona na pchlim targu w Lyonie przebyła niezwykłą drogę, zanim trafiła do zbiorów Biblioteki Narodowej. Jej kilka stron prowadzi do wojennych losów Stefana Themersona i uchodźczego schroniska w Voiron.

• „Wiersz dla dzieci a przed starzeniem się przestroga” prowadzi do Voiron
• Podpis Karneckiego otwiera kolejny trop w historii egzemplarza

„Wiersz dla dzieci a przed starzeniem się przestroga” prowadzi do Voiron

Unikatowy egzemplarz opracował i własnoręcznie wydrukował Stefan Themerson. Najprawdopodobniej użył techniki drzeworytu, a książeczkę odbito w niewielkim nakładzie. Zachowany egzemplarz ma odręczny podpis autora i numer 3. Powstał w 1942 roku w Voiron, niedaleko Grenoble. 📚

To miejsce było ważnym przystankiem w wojennej biografii pisarza. Po wybuchu II wojny światowej Stefan i Franciszka Themersonowie znaleźli się we Francji. W 1940 roku Franciszka zdołała ewakuować się do Londynu, a Stefan przedostał się do nieokupowanej części kraju, kontrolowanej przez rząd Vichy. W latach 1940–1942 przebywał w prowadzonym przez Polski Czerwony Krzyż ośrodku dla uchodźców w Voiron.

Właśnie tam powstawały utwory, które zajęły ważne miejsce w dorobku Themersona. Należy do nich Wykład profesora Mmaa - groteskowa i filozoficzna powieść satyryczna.

Codziennie nowe informacje z Warszawy publikujemy na echowarszawy.pl. Planujesz wolny czas? Aktualne wydarzenia i imprezy znajdziesz zawsze na echowarszawy.pl/wydarzenie.

Podpis Karneckiego otwiera kolejny trop w historii egzemplarza

Na karcie tytułowej widnieje inskrypcja „Wł. Karnecki”. Wskazuje ona na Władysława Karneckiego, tancerza i choreografa, który przed wojną był baletmistrzem Królewskiej Opery Flamandzkiej w Antwerpii. Karnecki znał Themersona z pobytu w schronisku w Voiron.

Egzemplarz odnalazła przed laty Ludmiła Mroczkowska na pchlim targu w Lyonie. Jaką rolę odegrał w życiu Karneckiego i jak pokonał drogę z rąk do rąk, zanim trafił do Biblioteki Narodowej? To wciąż otwarte pytania, które nadają niewielkiej książeczce dodatkową warstwę historii. 🔎

na podstawie: Biblioteka Narodowa Warszawa.