Mazowsze mierzy się z brakami pielęgniarek i pieniędzy na dialog społeczny

Na jednym posiedzeniu mazowieckiej Rady Dialogu Społecznego spotkały się problemy, które bezpośrednio dotyczą pacjentów, rodzin i uczniów. Rozmawiano o niedoborze pielęgniarek, przyszłości domów pomocy społecznej, zmianach w oświacie oraz planowanym połączeniu dwóch szpitali. Wśród omawianych tematów znalazło się także finansowanie dialogu społecznego, które przy rosnących kosztach może oznaczać realne ograniczenie środków.

Na Mazowszu brakuje pielęgniarek, a kadry szybko się starzeją

Podczas 55. posiedzenia plenarnego Wojewódzkiej Rady Dialogu Społecznego przedstawiono dane dotyczące sytuacji w ochronie zdrowia. Na Mazowszu na 1000 mieszkańców przypada 5,8 pielęgniarki. Dla porównania, w krajach z bardziej wydolnymi systemami opieki zdrowotnej ten wskaźnik wynosi 11,2.

Beata Jendra, przewodnicząca Zespołu Roboczego do spraw Ochrony Zdrowia WRDS, zwróciła uwagę także na rosnący średni wiek osób uzyskujących uprawnienia do wykonywania zawodu. Oznacza to krótszy czas aktywności zawodowej i problemy z zastępowaniem odchodzących pracowników przez młodsze pokolenie.

Rada wskazała zestaw działań, które mają poprawić sytuację. Chodzi między innymi o:

• podniesienie jakości kształcenia i finansowe zachęty dla studentów,
• poprawę warunków pracy oraz egzekwowanie norm zatrudnienia,
• ograniczenie jednoosobowych dyżurów,
• programy adaptacyjne i mentoring dla osób rozpoczynających pracę,
• wsparcie pielęgniarek w wieku przedemerytalnym i emerytalnym,
• rozwój zawodów wspierających, w tym opiekunów medycznych,
• przejrzyste możliwości awansu i pełne wykorzystanie kwalifikacji,
• poprawę wynagrodzeń, zwłaszcza na początku kariery,
• stałe sprawdzanie warunków pracy i poziomu satysfakcji personelu.

Dla pacjentów oznacza to, że problem nie sprowadza się wyłącznie do liczby etatów. Braki kadrowe wpływają również na bezpieczeństwo dyżurów, możliwość zapewnienia opieki oraz czas potrzebny na wdrożenie nowych pracowników.

Domy pomocy społecznej potrzebują pieniędzy i pracowników

Na Mazowszu działa 107 domów pomocy społecznej, które zapewniają łącznie blisko 10 tys. miejsc. Ponad połowę mieszkańców stanowią osoby mające co najmniej 65 lat. Coraz więcej podopiecznych wymaga całodobowej pomocy z powodu niesamodzielności, niepełnosprawności, przewlekłych chorób albo kryzysów zdrowia psychicznego.

O funkcjonowaniu tych placówek mówili Beata Karlińska, dyrektor Departamentu Pomocy Społecznej w Ministerstwie Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej, Kinga Jura, zastępca dyrektora Wydziału Rodziny i Polityki Społecznej w Mazowieckim Urzędzie Wojewódzkim w Warszawie, oraz Aleksander Kornatowski, dyrektor Mazowieckiego Centrum Polityki Społecznej.

WRDS uznała za potrzebne zapewnienie stabilnych pieniędzy dla DPS-ów, trwałego systemu wynagradzania personelu i norm zatrudnienia dostosowanych do rzeczywistych potrzeb mieszkańców. Wskazano również na konieczność zapewnienia bezpieczeństwa zdrowotnego podopiecznych.

Jednocześnie rada opowiedziała się za stopniowym odchodzeniem od sztywnego modelu instytucjonalnej opieki. Proces ten ma przebiegać bezpiecznie, z wykorzystaniem istniejących placówek. Przy rosnącej liczbie osób wymagających całodobowego wsparcia oznacza to potrzebę łączenia zmian organizacyjnych z utrzymaniem dostępnej opieki.

Szkoły, szpitale i budżet dialogu społecznego

Urszula Woźniak, przewodnicząca Zespołu Roboczego do spraw Oświaty WRDS i wiceprezes zarządu ZNP, przedstawiła wyzwania stojące przed mazowieckimi szkołami. Jednym z nich jest dostosowanie sieci placówek do zmian demograficznych i nowych przepisów Prawa oświatowego.

Planowane rozwiązania mają chronić szkoły przed likwidacją wyłącznie z powodu niżu demograficznego. Wśród omawianych zmian znalazły się:

• nowe struktury organizacyjne szkół podstawowych,
• zmienione zasady likwidowania i przekształcania placówek,
• szersze obowiązki informacyjne i konsultacyjne,
• lepsze wykorzystanie budynków szkolnych,
• dodatkowe rozwiązania dla małych szkół, w których uczy się do 70 osób.

Osobne stanowisko dotyczyło planowanego połączenia Wojewódzkiego Samodzielnego Zespołu Publicznych Zakładów Opieki Zdrowotnej im. prof. Eugeniusza Wilczkowskiego w Gostyninie z Wojewódzkim Szpitalem Zespolonym w Płocku. Strona pracowników, reprezentowana przez Andrzeja Burnata, przewodniczącego zarządu regionu Mazowsze NSZZ „Solidarność”, wskazała na potrzebę poszanowania standardów dialogu społecznego przy ocenie tego procesu.

Wcześniej rada próbowała procedować stanowisko w głosowaniu korespondencyjnym. Nie osiągnięto jednak jednomyślności, dlatego dokument nie został przyjęty w tym trybie.

Podczas posiedzenia omówiono również projekt budżetu na 2027 rok w części dotyczącej finansowania instytucji dialogu społecznego. Wydatki na 16 wojewódzkich rad mają nominalnie wzrosnąć o 0,47 proc., przy prognozowanej inflacji na poziomie 2,8 proc. W dziewięciu województwach oznacza to realne zmniejszenie budżetów. Na Mazowszu zaplanowano kwotę taką samą jak w 2026 roku, więc jej siła nabywcza będzie niższa.

Stanowisko w tej sprawie ma zostać poddane głosowaniu korespondencyjnemu. W trakcie posiedzenia marszałek Adam Struzik wręczył także akt powołania Jackowi Kucińskiemu, nowemu członkowi WRDS reprezentującemu NSZZ „Solidarność”.

na podstawie: Urząd Marszałkowski Województwa Mazowieckiego.