Niebieskie tablice mają już 30 lat. Tak uporządkowano Warszawę

Niebieskie tablice, czerwone oznaczenia obszarów i drogowskazy stały się stałym elementem warszawskich ulic. Trzy dekady temu w stolicy rozpoczęto tworzenie systemu, który miał zastąpić przypadkowe szyldy i niejednolite oznakowanie. Za prostym znakiem przy ulicy kryły się analizy, konsultacje i współpraca wielu miejskich jednostek.

• Od informacyjnego chaosu do jednolitego systemu
• Czerwone obszary i niebieskie drogowskazy porządkują orientację
• Tablice pokazują także historię warszawskich miejsc

Od informacyjnego chaosu do jednolitego systemu

W połowie lat 90. przestrzeń Warszawy była pełna kolorowych reklam, blaszanych stoisk, budek i szyldów projektowanych bez wspólnych zasad. Tablice adresowe i uliczne różniły się formą, a znalezienie konkretnego miejsca mogło wymagać dobrej orientacji albo pomocy przechodnia.

Władze gminy Warszawa-Centrum zdecydowały wtedy o stworzeniu jednolitego Miejskiego Systemu Informacji. Uchwałę wprowadzającą MSI przyjęto we wrześniu 1996 roku. Początkowo system obejmował centralną gminę, a później rozszerzono go na sąsiednie gminy i kolejne części miasta.

Początki projektu wiązały się ze Strażą Miejską Gminy Warszawa-Centrum. Pieniądze na pierwsze działania pochodziły z budżetu bezpieczeństwa, a po krótkim czasie powstało osobne biuro. W 2005 roku MSI trafił do struktur Zarządu Dróg Miejskich jako wydział.

„Zaczynaliśmy jako Biuro Miejskiego Systemu Informacji w ramach Straży Miejskiej Gminy Warszawa-Centrum, ponieważ pieniądze szły z budżetu bezpieczeństwa” – wspomina Michał Trzciński, kierownik wydziału Miejskiego Systemu Informacji.

Przed wdrożeniem przeanalizowano istniejące tablice, zebrano dokumentację fotograficzną i wykonano analizę przestrzenną miasta. O zdanie pytano mieszkańców, varsavianistów, językoznawców, historyków, architektów oraz przedstawicieli gmin. Autorzy projektu sprawdzali też rozwiązania stosowane między innymi w Londynie, Paryżu, Toronto i Bostonie.

W efekcie przygotowano między innymi:

• podział gminy Warszawa-Centrum na obszary,
• zasady oznaczania głównych arterii jako równoległych lub prostopadłych do Wisły,
• kolorystykę informacji miejskiej,
• strefę ciszy wokół nośników,
• wydzielenie strefy turystycznej.

Czerwone obszary i niebieskie drogowskazy porządkują orientację

Pierwotnie gminę Warszawa-Centrum podzielono na 45 obszarów. Z czasem, na podstawie uchwał rad dzielnic, Warszawę podzielono na 143 obszary. Nazwy nie zawsze pokrywają się z obecnymi granicami administracyjnymi. Grochów bywa odróżniany od Pragi, a Żoliborz przez lata wyraźnie się rozrósł. MSI miał między innymi przypominać o historycznych nazwach i wzmacniać ich znaczenie w przestrzeni miasta.

Podstawą systemu stał się niebieski kolor tła i białe litery. Informacje o obszarze oznaczono czerwienią, a w zabytkowych częściach miasta zastosowano brązowe tło. Układ arterii odniesiono do Wisły, która od dawna pomaga mieszkańcom określać położenie poszczególnych miejsc.

System objął nie tylko nazwy ulic i adresy budynków. W jego skład weszły także:

• mapy,
• drogowskazy,
• tablice opisujące zabytki,
• oznaczenia obszarów,
• informacje kierujące do ważnych miejsc i instytucji.

Jednolite zasady dotyczą również tablic adresowych. Właściciel budynku nie może zastąpić miejskiego oznaczenia dowolnym, własnym projektem. Dzięki temu adres jest łatwiejszy do odczytania nie tylko dla mieszkańców, lecz także dla osób szukających konkretnego miejsca po raz pierwszy. Ma to znaczenie również podczas zgłaszania interwencji – prawidłowe wskazanie ulicy i numeru może ułatwić dotarcie służb ratunkowych.

Tablice pokazują także historię warszawskich miejsc

MSI pełni funkcję nie tylko nawigacyjną. Na modułach poświęconych zabytkom można znaleźć informacje o historii budynków, ich mieszkańcach i wydarzeniach związanych z konkretnym adresem. Przy Hotelu Europejskim przypomniano między innymi scenę z „Lalki” Bolesława Prusa, w której Wokulski wydaje bankiet.

Za projekt warszawskich tablic odpowiada Towarzystwo Projektowe. Charakterystyczna forma systemu została doceniona także poza Polską – autorzy otrzymali między innymi amerykańskie wyróżnienie Design Distinction.

Rozwiązania podobne do warszawskich pojawiły się później w innych miastach, między innymi w Krakowie, Łodzi, Wrocławiu, Poznaniu i Bielsku-Białej. Każde z nich dopasowuje informacje do własnej historii i układu przestrzennego, ale warszawski system pokazał, że spójne oznakowanie może jednocześnie porządkować ulice, pomagać w orientacji i przypominać o przeszłości konkretnych miejsc.

na podstawie: Urząd Miasta Stołecznego Warszawy.