1,5 mln zł na bezpieczeństwo małych miejscowości Mazowsza. Pieniądze trafią do 173 inicjatyw

Co zrobić, gdy w miejscowości zabraknie prądu, zerwie się łączność albo konieczna będzie szybka ewakuacja? W takich sytuacjach znaczenie ma nie tylko wyposażenie służb, ale również to, czy ludzie potrafią wspólnie działać. Na Mazowszu właśnie rozstrzygnięto konkurs, który ma pomóc przygotować mniejsze miejscowości na podobne zagrożenia. 173 inicjatywy otrzymają dofinansowanie, a łączna pula wsparcia wynosi 1,5 mln zł.

Wyniki konkursu „Moc Małych Społeczności - Mazowsze Lokalnie Odporne” ogłoszono 6 października 2026 roku. Zainteresowanie programem okazało się duże. Organizatorzy otrzymali 263 wnioski, z których do dofinansowania wybrano 173.

Za liczbami kryją się bardzo konkretne pomysły. Jedni chcą nauczyć sąsiadów udzielania pierwszej pomocy, inni planują ćwiczenia ewakuacyjne, a jeszcze inni zamierzają przygotować rozwiązania umożliwiające kontakt w razie awarii tradycyjnej łączności.

FOT. Fundacja Funduszy Współpracy

Mazowieckie wsie i małe miasta przygotują się na sytuacje kryzysowe

Program „Mazowsze Lokalnie Odporne 2.0” jest skierowany do organizacji i grup działających w mniejszych miejscowościach województwa mazowieckiego. Nie obejmuje Warszawy ani miast liczących ponad 100 tys. mieszkańców, takich jak Radom czy Płock.

Każdy z wybranych projektów może otrzymać do 9 tys. zł. Choć pojedyncza dotacja nie jest duża, pozwala sfinansować działania, które nie wymagają kosztownej infrastruktury, lecz mogą przydać się w nagłej sytuacji.

Pieniądze będzie można przeznaczyć między innymi na:

• Kursy pierwszej pomocy i podstawowe umiejętności ratownicze.
• Ćwiczenia ewakuacyjne, pozwalające przećwiczyć zachowanie podczas zagrożenia.
• Szkolenia terenowe i survivalowe, uczące radzenia sobie w trudnych warunkach.
• Zakup i uruchomienie lokalnych systemów łączności, przydatnych w razie awarii.

Najwięcej dofinansowanych przedsięwzięć przygotowały ochotnicze straże pożarne - 51 oraz koła gospodyń wiejskich - 45. W gronie beneficjentów znalazły się również stowarzyszenia - 29, fundacje - 25 i kluby sportowe, w tym uczniowskie - 5.

Na uwagę zasługuje także 18 projektów grup nieformalnych. Oznacza to, że wsparcie trafi nie tylko do zarejestrowanych organizacji, lecz również do osób, które wspólnie postanowiły zorganizować konkretne działania w swoim otoczeniu.

Pierwsze godziny zagrożenia mogą sprawdzić siłę sąsiedzkich więzi

Awaria zasilania, gwałtowna ulewa czy konieczność opuszczenia zagrożonego budynku mogą wymagać szybkich decyzji. Szczególnie w niewielkich miejscowościach znajomość terenu i bezpośredni kontakt między sąsiadami mogą ułatwić organizację pomocy do czasu przybycia odpowiednich służb.

Właśnie na tym opiera się idea programu. Nie chodzi wyłącznie o kupowanie urządzeń, ale także o budowanie umiejętności współpracy.

„Odporność Mazowsza nie mierzy się wyłącznie liczbą zakupionego sprzętu, ale przede wszystkim jakością powiązań między ludźmi” - podkreśla Daniel Prędkopowicz, prezes Fundacji Fundusz Współpracy.

Jak zaznacza, celem konkursu jest tworzenie sieci osób i organizacji zdolnych do wspólnego reagowania w pierwszych godzinach kryzysu.

Wcześniejsze ćwiczenia mogą pomóc ustalić choćby to, kto potrafi udzielić pierwszej pomocy, jak przekazać ostrzeżenie w razie problemów z telefonami czy w jaki sposób wesprzeć osoby, które mają trudności z samodzielnym opuszczeniem domu.

Takie przygotowanie nie zastępuje działań straży pożarnej, policji ani ratownictwa medycznego. Może jednak ułatwić przekazywanie informacji i ograniczyć chaos, zanim profesjonalna pomoc dotrze na miejsce.

Strażacy, koła gospodyń i sąsiedzi połączą siły w programie Mazowsze Lokalnie Odporne

Wśród beneficjentów szczególnie widoczna jest rola OSP. Strażacy ochotnicy znają specyfikę swoich miejscowości, a ich doświadczenie może być przydatne podczas organizowania szkoleń i ćwiczeń.

Równie istotny jest udział kół gospodyń wiejskich, stowarzyszeń i grup nieformalnych. To środowiska, które mogą dotrzeć do osób nieuczestniczących na co dzień w szkoleniach dotyczących bezpieczeństwa.

Program pokazuje również, że przygotowania do kryzysu nie muszą zaczynać się od dużych inwestycji. Czasem pierwszym krokiem jest wspólne szkolenie, sprawdzenie sposobów komunikacji albo przećwiczenie ewakuacji z konkretnego obiektu.

Konkurs realizowany jest w ramach rządowego programu „Moc Małych Społeczności” przez partnerstwo czterech organizacji: Stowarzyszenia Europa i My, Stowarzyszenia BORIS, Stowarzyszenia Sokial oraz Fundacji Fundusz Współpracy. Dofinansowanie pochodzi z Narodowego Instytutu Wolności - Centrum Rozwoju Społeczeństwa Obywatelskiego.

Pełna lista rankingowa 173 dofinansowanych projektów została opublikowana na stronie Mazowsze Lokalnie. Można tam sprawdzić, które inicjatywy otrzymały wsparcie i jakie działania zaplanowano w poszczególnych miejscowościach.

Przyznane 1,5 mln zł ma pomóc w przygotowaniach prowadzonych jeszcze przed wystąpieniem zagrożenia. Bo kiedy dochodzi do awarii lub katastrofy, na spokojne poznawanie procedur i organizowanie współpracy może być już za późno.