Książki, wojna i sztuczna inteligencja. Biblioteka Narodowa otwiera seminarium

Jesienią książki wyjdą z bibliotecznych półek i trafią do rozmów o wojnie, medycynie, literaturze, rękopisach oraz cyfrowych narzędziach. Biblioteka Narodowa zaprasza na kolejną odsłonę „Otwartego seminarium Biblioteki Narodowej” - cyklu spotkań online dla osób, które chcą zajrzeć za kulisy badań nad książką i bibliotekami.

• „Otwarte seminarium Biblioteki Narodowej” łączy archiwa z cyfrową przyszłością
• Od dawnych katalogów po AI, czyli co naprawdę bada się w bibliotekach
• Na spotkanie zapiszesz się online, wybierając konkretny termin

„Otwarte seminarium Biblioteki Narodowej” łączy archiwa z cyfrową przyszłością

Program jesienno-zimowej edycji jest szeroki: od rekonstrukcji rozproszonych zbiorów i dawnych inwentarzy po historię prasy, procesy wydawnicze i analizę średniowiecznych rękopisów z wykorzystaniem AI. Każde spotkanie poprowadzi inny badacz lub specjalista, a uczestnicy będą mogli śledzić prezentacje bez wychodzenia z domu. 💻📚

Spotkania zaplanowano we wtorki o godz. 14.00 na platformie MS Teams.

Harmonogram spotkań

• 6 października 2026 - dr Remigiusz Stachowiak ze Staatsbibliothek zu Berlin opowie o wirtualnej rekonstrukcji zbiorów historycznej byłej Pruskiej Biblioteki Historycznej.
• 13 października 2026 - dr Tomasz Stolarczyk z Uniwersytetu Łódzkiego przyjrzy się książkom lekarskim w bibliotece paulinów wieluńskich na podstawie inwentarza z 1815 roku.
• 20 października 2026 - prof. dr hab. Zdzisław Gębołyś z Uniwersytetu Kazimierza Wielkiego w Bydgoszczy przedstawi wojenne losy poetki Kazimiery Iłłakowiczówny w Klużu w latach 1939-1947.
• 27 października 2026 - Sonia Wronkowska zaprezentuje propozycję katalogowania muzycznych zapożyczeń w utworach typu potpourri.
• 10 listopada 2026 - dr Jacek Kordel omówi książkę Andrew Pettegree „Książka na wojnie. Czytanie w ogniu walki”.
• 17 listopada 2026 - dr Zbigniew Jazienicki pokaże, co archiwum Gebethnera i Wolffa mówi o rynku wydawniczym, procesach publikacji i literackiej rzeczywistości lat 1857-1920.
• 24 listopada 2026 - dr Mikołaj Banaszkiewicz zajmie się polską prasą codzienną w Moskwie podczas Wielkiej Wojny.
• 1 grudnia 2026 - dr Paweł Figurski z Instytutu Sztuki PAN sprawdzi, jakie możliwości daje cyfrowa analiza średniowiecznych rękopisów w projekcie Ritus+.
• 8 grudnia 2026 - prof. dr hab. Zofia Zielińska i dr Jakub Bajer przedstawią edycję źródeł dyplomatycznych dotyczących sejmu grodzieńskiego z 1793 roku.
• 15 grudnia 2026 - Izabela Koryś opowie o systemie bibliotecznym Mołdawii i badawczym rekonesansie w tym obszarze.
• 12 stycznia 2027 - dr Tomasz Szwaciński prześledzi korespondencję Józefa Załuskiego z Józefem Sapiehą, prowadzoną między Warszawą a Wilnem.
• 19 stycznia 2027 - dr Maria M. Przeciszewska przybliży czasopismo „Cholmskij Narodnyj Listok” oraz działalność Związku Narodu Rosyjskiego na Chełmszczyźnie w latach 1905-1915.
• 26 stycznia 2027 - prof. ucz. dr hab. Markus Eberharter opowie o Aleksandrze Brücknerze jako recenzencie, korzystając z jego spuścizny książkowej.

Od dawnych katalogów po AI, czyli co naprawdę bada się w bibliotekach

W tym cyklu biblioteka nie jest wyłącznie miejscem przechowywania książek. Staje się laboratorium, w którym można odtworzyć drogę publikacji, sprawdzić, jak działał dawny rynek czytelniczy, a także zrekonstruować losy kolekcji i twórców.

Szczególnie współczesny ton wnosi grudniowe spotkanie o projekcie Ritus+. Pytanie o to, czy sztuczna inteligencja potrafi pomóc w odczytywaniu przeszłości, sąsiaduje tu z tematami wymagającymi klasycznej pracy ze źródłami: korespondencją, prasą, inwentarzami i archiwami wydawniczymi. To propozycja zarówno dla badaczy, jak i dla czytelników ciekawych tego, jak powstaje wiedza o książce. 🔎

Na spotkanie zapiszesz się online, wybierając konkretny termin

Udział wymaga zgłoszenia przez formularz. Przy zapisie trzeba podać imię, nazwisko, pełną nazwę instytucji, adres e-mail oraz wybraną datę seminarium, a także zaakceptować regulamin i klauzulę dotyczącą przetwarzania danych osobowych. Każdy termin wybiera się osobno, więc można dołączyć do całego cyklu albo wybrać tylko te tematy, które najbardziej interesują.

Spotkania odbywają się online na platformie MS Teams, we wtorki o godz. 14.00. Propozycje własnych referatów dotyczących bibliotek i książki można przesyłać na adres [email protected].

na podstawie: Biblioteka Narodowa Warszawa.