Po „Dziadach” czas na „Lorda Jima”. Prezydent ogłosił wybór lektury

Jeszcze trwało wspólne czytanie „Dziadów”, gdy padła zapowiedź kolejnej odsłony wydarzenia. Podczas uroczystości przy pomniku Adama Mickiewicza w Warszawie prezydent Karol Nawrocki ogłosił, że następna edycja Narodowego Czytania będzie poświęcona Josephowi Conradowi Korzeniowskiemu i jego „Lordowi Jimowi”. Tegoroczne spotkanie połączyło literaturę romantyczną z opowieścią o polskiej tożsamości, pamięci i wolności.

Następna edycja przyniesie zmianę autora i języka

Wybór kolejnej lektury może być dla części odbiorców zaskoczeniem. Joseph Conrad Korzeniowski urodził się w Berdyczowie, pochodził z patriotycznej rodziny związanej z tradycją insurekcyjną i tworzył po angielsku. Prezydent podkreślił jednak, że jego twórczość przyniosła literaturze światowej wiele polskich motywów, bohaterów oraz odniesień do niepodległości.

Podczas uroczystości zapowiedziano, że w następnej edycji uczestnicy będą czytać „Lorda Jima”. Tym samym po Mickiewiczu przyjdzie czas na autora, którego dorobek wyrósł poza językiem polskim, ale pozostaje silnie związany z polską historią i doświadczeniem.

Tegoroczna odsłona była piętnastą edycją Narodowego Czytania. W pierwszej, zorganizowanej w 2012 roku, wybrano „Pana Tadeusza”. Tym razem w całej Polsce i poza jej granicami sięgnięto po „Dziady”. Wspólna lektura odbywała się także w ponad 40 krajach.

Przy pomniku Mickiewicza przypomniano historię jego symbolu

Uroczystość zorganizowano przy pomniku Adama Mickiewicza na Krakowskim Przedmieściu. Karol Nawrocki mówił, że literatura pomaga zachować język, pamięć i poczucie więzi mimo historycznych katastrof oraz podziałów.

Literatura ma tę moc, że przenosi polskość przez pokolenia.

Prezydent odniósł te słowa do doświadczeń zaborów i okupacji. Jego zdaniem dzieła literackie pozwalają kolejnym generacjom nazywać własne lęki, nadzieje i pragnienia, a także rozmawiać o przyszłości państwa.

W swoim wystąpieniu przypomniał również historię warszawskiego pomnika. Monument został wzniesiony w 1898 roku, w okresie zaboru rosyjskiego, a jego odsłonięcie miało odbyć się pod ścisłą kontrolą władz carskich. Jak mówił, Polacy mieli zaledwie 15 minut, by przeprowadzić uroczystość, zanim mogłaby ona stać się większą manifestacją narodową.

Po zakończeniu Powstania Warszawskiego pomnik został zniszczony przez niemieckich okupantów. Dla prezydenta był to dowód, że postać Mickiewicza i jego twórczość traktowano jako nośnik polskiej tożsamości. Odbudowany monument ponownie stał się miejscem tegorocznego czytania.

Nawrocki podkreślał, że „Dziady” łączą ludową moralność, metafizykę, psychologię oraz temat walki o wolność. Wskazywał, że właśnie ta wielowarstwowość sprawia, iż dramat pozostaje obecny także we współczesnej debacie o polskiej historii i wspólnocie.

Wspólne czytanie połączyło artystów i instytucje

W uroczystości uczestniczyli artyści z Polski, Białorusi i Litwy. Do akcji przyłączył się także prezydent Litwy Gitanas Nausėda. Za organizację wydarzenia odpowiadały Instytut Pamięci Narodowej oraz Narodowe Centrum Kultury, przy współpracy Kancelarii Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej i ministra Wojciecha Kolarskiego.

Marta Nawrocka przypomniała, że Narodowe Czytanie od początku ma zasięg wykraczający poza jedno miejsce. Wspólna lektura odbywa się zarówno w polskich miejscowościach, jak i wśród Polaków mieszkających za granicą. W przypadku „Dziadów” szczególnego znaczenia nabrał fragment opisujący więźnia wywożonego kibitką i jego okrzyk „Jeszcze Polska nie zginęła”.

Podczas wydarzenia fragment ten przeczytali wspólnie prezydent i pierwsza dama. Wybór sceny nawiązywał do obecnych w dramacie tematów przemocy, zniewolenia, godności i nadziei na odzyskanie wolności. Dla mieszkańców Warszawy miejscem tej lektury był pomnik autora, którego dzieła przez dziesięciolecia pozostawały ważnym punktem odniesienia dla polskiej pamięci.

na podstawie: prezydent.pl.