Rok pod ziemią i 38 tysięcy wypożyczeń. Metroteka przyciąga Warszawę

Między peronem a codzienną trasą do pracy lub szkoły warszawiacy znaleźli miejsce na książkę, naukę i chwilę odpoczynku. Metroteka na stacji Kondratowicza po pierwszym roku działalności ma już tysiące użytkowników i rozpoznawalność daleko poza Targówkiem. O bibliotece informowały media na czterech kontynentach, a jej wnętrze przyciąga także turystów, projektantów i fotografów.

4 września minie rok od otwarcia pierwszej w Polsce biblioteki działającej na stacji metra. Filia Biblioteki Publicznej w Dzielnicy Targówek m.st. Warszawy w tym czasie odnotowała blisko 38 tysięcy wypożyczeń. Z Metroteki skorzystało niemal 7 tysięcy czytelników, a ponad 2,2 tysiąca osób zapisało się do biblioteki.

• Tysiące wypożyczeń w miejscu codziennych przesiadek
• Futurystyczne wnętrze i hydroponika pod stacją Kondratowicza
• Od spotkań autorskich po międzynarodowe wizyty

Tysiące wypożyczeń w miejscu codziennych przesiadek

Zainteresowanie placówką było widoczne już w dniu otwarcia, kiedy wypożyczono blisko 400 książek. W pierwszym miesiącu Metrotekę odwiedziło niemal 5 tysięcy osób, a liczba wypożyczeń przekroczyła 3,5 tysiąca.

Po dwunastu miesiącach bilans wygląda następująco:

• blisko 38 tysięcy wypożyczeń, czyli średnio 120–150 książek dziennie,
• ponad 2,2 tysiąca nowych czytelników – od dzieci po seniorów,
• blisko 7 tysięcy osób korzystających z biblioteki,
• ponad 25 tysięcy odwiedzających, wśród nich uczniowie, studenci, turyści, bibliotekarze i miłośnicy architektury,
• około 2,5 tysiąca publikacji medialnych,
• 150 metrów kwadratowych powierzchni.

Dla części nowych użytkowników była to pierwsza wizyta w bibliotece od wielu lat. Położenie przy stacji metra ułatwia połączenie wypożyczenia książki z codzienną podróżą, bez konieczności planowania osobnej wizyty w tradycyjnej placówce.

„Wraz z Metroteką popularyzujemy trend: książka zamiast smartfona. Skala zainteresowania i tempo, w jakim Metroteka zdobyła popularność, zdecydowanie przerosły nasze oczekiwania” – mówi Grażyna Strzelczak-Batkowska, dyrektorka Biblioteki Publicznej w Dzielnicy Targówek m.st. Warszawy.

Futurystyczne wnętrze i hydroponika pod stacją Kondratowicza

Za aranżację odpowiada pracownia GK-Atelier Grzegorza Kłody. To pierwsza w Polsce realizacja w całości utrzymana w stylistyce mebli parametrycznych. Falująca zabudowa nadaje wnętrzu futurystyczny charakter, ale poszczególne elementy służą przede wszystkim wygodnemu korzystaniu ze zbiorów i przestrzeni.

W Metrotece działa system RFID, stanowisko samodzielnego wypożyczania i zwrotu książek oraz interaktywny monitor. Ekran pozwala przeglądać katalog, a także wykorzystywany jest podczas wydarzeń kulturalnych i edukacyjnych. Dodatkowym uzupełnieniem jest całodobowy książkomat znajdujący się przy Urzędzie Dzielnicy Targówek. Dzięki niemu odbiór książek jest możliwy również poza godzinami pracy biblioteki.

Wśród najbardziej charakterystycznych elementów placówki znajduje się hydroponiczna instalacja edukacyjna. Rośliny, między innymi bazylia i inne zioła, są uprawiane bez gleby, w systemie wykorzystującym wodę. Instalacja służy podczas warsztatów ekologicznych dla dzieci, młodzieży i dorosłych. Biblioteka promuje także publikacje dotyczące klimatu, przyrody i zrównoważonego stylu życia.

Metroteka pełni kilka funkcji jednocześnie. Dzieci odrabiają tu lekcje, młodzież spotyka się po zajęciach, a dorośli pracują przy laptopach. Część osób zatrzymuje się na krótko między przejazdami, inni zostają na dłużej. Przestrzeń jest dostępna dla osób z niepełnosprawnościami.

Od spotkań autorskich po międzynarodowe wizyty

W pierwszym roku w bibliotece organizowano spotkania autorskie, koncerty, warsztaty oraz zajęcia edukacyjne i kulturalne. Wśród gości znaleźli się między innymi Krzysztof Zanussi, Katarzyna Puzyńska, Wojciech Waglewski, Mateusz Pospieszalski, Paweł Sołtys, Mark Brzeziński, Eliza Piotrowska i Ewa Kassala. W Metrotece odbyła się także inauguracja Ogólnopolskiej Nocy Bibliotek, transmitowana w internecie.

Placówka przyciąga nie tylko czytelników. Odwiedzają ją delegacje zagraniczne złożone z bibliotekarzy, samorządowców i projektantów. Jest również miejscem sesji fotograficznych oraz materiałów twórców internetowych zajmujących się architekturą i designem. W działaniach promujących czytelnictwo uczestniczą wolontariusze.

Informacje o Metrotece pojawiały się w mediach w Europie, Stanach Zjednoczonych, Kanadzie, Indiach, Korei Południowej, Pakistanie, Zjednoczonych Emiratach Arabskich i Nowej Zelandii. Biblioteka trafiła także do polskich i zagranicznych przewodników turystycznych. Zasięg publikacji przełożył się na większą rozpoznawalność placówki i zainteresowanie jej ofertą.

Pierwszy rok przyniósł również nagrody i nominacje:

• Nagrodę Nadzwyczajną Magna Laurea,
• Certyfikat Innowacji w konkursie „Samorządowy Diament Innowacji”,
• certyfikat „Miejsce Przyjazne Seniorom”,
• miejsce w finałowej piątce Property Design Awards 2026,
• nominacje do tytułu Miejsca Roku w plebiscycie Warszawiaki 2025 i w plebiscycie „Stołki” „Gazety Wyborczej”,
• finał ogólnopolskiego konkursu „Modernizacja Roku & Budowa XXI w.”.

„Metroteka to dowód na to, że biblioteka może być jednocześnie nowoczesna, dostępna i atrakcyjna wizualnie. Jesteśmy niezwykle dumni, że dołączyliśmy do grona światowych metropolii, które z powodzeniem rozwijają ideę bibliotek w przestrzeni metra” – podkreśla Grażyna Strzelczak-Batkowska.

Za powstanie placówki odpowiadały wspólnie Biblioteka Publiczna na Targówku, Rada i Zarząd m.st. Warszawy, Dzielnica Targówek oraz Metro Warszawskie. Projekt wnętrza przygotowała pracownia GK-Atelier Grzegorza Kłody.

na podstawie: Targówek.