Kraszewski od kuchni - w Warszawie czeka jego najcenniejszy ślad

W Pałacu Rzeczypospolitej można zajrzeć przez ramię pisarzowi, który pisał szybko, dużo i na niemal każdy temat. Rocznica urodzin Józefa Ignacego Kraszewskiego staje się pretekstem, by zobaczyć nie tylko gotową opowieść, ale też ślady jej powstawania.

• Józef Ignacy Kraszewski przypomina, jak szeroka może być kariera jednego twórcy
• Brulion Starej baśni pokazuje, że nawet rekordzista poprawiał tekst
• Rocznicę można przedłużyć przy cyfrowych zbiorach Biblioteki Narodowej

Józef Ignacy Kraszewski przypomina, jak szeroka może być kariera jednego twórcy

28 lipca mija 214 lat od urodzin Józefa Ignacego Kraszewskiego. Pisarz przyszedł na świat w 1812 roku w Warszawie, a jego dorobek obejmuje ponad 600 dzieł, w tym 232 powieści. Był także publicystą, dziennikarzem, historykiem, wydawcą, społecznikiem, malarzem, rysownikiem i kolekcjonerem.

Zmarł 19 marca 1887 roku w Genewie, zostawiając po sobie dorobek, który trudno zamknąć w jednej literackiej szufladzie. Pisał powieści obyczajowe i historyczne, dramaty, poezję, reportaże z podróży, rozprawy naukowe oraz artykuły prasowe.

Szczególnie ważną część jego twórczości stanowiły powieści o dziejach Polski - od legendarnych początków państwa po czasy saskie. Najbardziej rozpoznawalna pozostaje Stara baśń, wydana po raz pierwszy w 1876 roku jako otwarcie cyklu Dzieje Polski.

Brulion Starej baśni pokazuje, że nawet rekordzista poprawiał tekst

W zbiorach Biblioteki Narodowej zachował się brulion Starej baśni. To pierwsza wersja powieści i jedyny jej autograf, który przetrwał II wojnę światową. Dziś rękopis można oglądać na wystawie stałej w Pałacu Rzeczypospolitej.

Na kartach widać poprawki, skreślenia i dopiski. Ten niepozorny rękopis pozwala zobaczyć Kraszewskiego nie jako literacką maszynę, lecz autora szukającego właściwych słów i wielokrotnie zmieniającego własny tekst. Nawet twórca słynący z niezwykłego tempa pracy potrzebował czasu, by nadać opowieści o początkach Polski ostateczny kształt. ✍️

Historia brulionu jest równie ciekawa jak jego zawartość. Kraszewski podarował go Aleksandrowi Brzostowskiemu, który opiekował się jego biblioteką. Później rękopis trafił do rodziny Kronenbergów, a po przechowywaniu w Banku Handlowym w Warszawie został w 1951 roku przekazany Bibliotece Narodowej.

Rocznicę można przedłużyć przy cyfrowych zbiorach Biblioteki Narodowej

Kto chce poznać Kraszewskiego szerzej, znajdzie jego książki, rękopisy i materiały dokumentujące różne obszary działalności w kolekcji poświęconej pisarzowi w bibliotece cyfrowej Polona. To dobre uzupełnienie wizyty przy oryginalnym brulionie - najpierw można zobaczyć ślady pracy autora na papierze, a potem sięgnąć po kolejne fragmenty jego ogromnego dorobku. 📚

na podstawie: Biblioteka Narodowa Warszawa.