Piotr Szewc z nagrodą Marka Nowakowskiego. Proza pamięci i zapachów

W Pałacu Rzeczypospolitej w Warszawie podczas uroczystości 15 maja 2026 roku Piotr Szewc odebrał Nagrodę Literacką im. Marka Nowakowskiego za książkę Było. To wyróżnienie dla prozy, która z drobnych scen, zapachów i głosów potrafi ułożyć świat tak wyraźny, że trudno go potem wyrzucić z głowy 🌿

• Nagroda Literacka im. Marka Nowakowskiego trafiła do książki, która słucha codzienności
• Było prowadzi do Zamościa i pokazuje, skąd bierze się siła tej prozy
• Piotr Szewc od poezji po redakcję konsekwentnie buduje własną mapę literatury

Nagroda Literacka im. Marka Nowakowskiego trafiła do książki, która słucha codzienności

Kapituła doceniła Było za umiejętność nadawania znaczenia temu, co zwyczajne i autentyczne. W uzasadnieniu wracały dwa słowa - realizm i poetyckość - i właśnie na tym napięciu Szewc buduje swoją prozę: bez nadęcia, bez ozdobników, za to z ogromną uważnością na szczegół.

Nie jesteśmy znikąd.

To motto nagrody wyjątkowo dobrze pasuje do Piotra Szewca, który od lat wraca do miejsc własnej pamięci i konsekwentnie pokazuje, że literatura może wyrastać z bardzo konkretnego świata. Podczas ceremonii autor otrzymał dyplom oraz statuetkę z brązu i granitu, zaprojektowaną i wykonaną przez prof. Macieja Aleksandrowicza. Wręczyli je prof. Maciej Urbanowski, przewodniczący jury, oraz dr Tomasz Makowski, dyrektor Biblioteki Narodowej.

Było prowadzi do Zamościa i pokazuje, skąd bierze się siła tej prozy

Szewc wraca w tej książce do świata dzieciństwa - do wsi Czołki, przedmieść Zamościa i miasta oglądanego z wysokości małego obserwatora. Nie ma tu wielkich deklaracji, za to są podwórka, kocie łby, kamienice, sklepiki, gołębie nad dachami i cały ten codzienny szum, który z czasem zamienia się w pamięć.

To właśnie drobiazgi robią w tej prozie największe wrażenie: zapach młóta, benzyny i spalin, ubrania wiszące w sieni, cichy ruch ulic Reja, Listopadowej czy Młyńskiej, portrety ludzi zapisanych w pamięci na długo przed tym, zanim zniknęli z sąsiedztwa. W Było szczególnie mocno wybrzmiewa to, co zwykle umyka - starsza sąsiadka, sklepikarka, dziecięca samotność, zwykły dzień w małym mieście. 📚

Właśnie dlatego ta książka nie jest sentymentalną pocztówką. Bardziej przypomina precyzyjny zapis miejsca, które trwa w człowieku i wraca do niego po latach z nową siłą. I chyba też dlatego skojarzenia z Powidokami Marka Nowakowskiego nie pojawiają się tu przypadkiem.

Piotr Szewc od poezji po redakcję konsekwentnie buduje własną mapę literatury

Piotr Szewc, rocznik 1961, jest poetą, prozaikiem i eseistą. Debiutował w „Kamenie”, pracował jako dziennikarz między innymi w „Za i Przeciw” i „Życiu Warszawy”, współpracował też z „Plusem-Minusem”, a od 1996 roku redaguje dział polskiej literatury współczesnej w miesięczniku „Nowe Książki”.

To autor, który od lat konsekwentnie wraca do swoich miejsc i tematów, a jednocześnie nie zamyka się w jednym gatunku. Ma na koncie także wcześniejsze nagrody literackie, m.in. za Zagładę i tom Miejsce, a niedawno ukazał się jego najnowszy tomik Odległe i zakryte. Dla czytelników to dobra wiadomość - bo Szewc wciąż pokazuje, że z pamięci, obserwacji i cierpliwego patrzenia można zrobić literaturę naprawdę mocną.

na podstawie: Biblioteka Narodowa Warszawa.