Warszawa pamięta 81 lat Powstania i niezwykłe Państwo Podziemne

1 sierpnia Warszawa zatrzymała się na chwilę, by uczcić 81. rocznicę wybuchu Powstania Warszawskiego. Pod pomnikiem Polskiego Państwa Podziemnego na ulicy Wiejskiej odbyły się uroczystości pełne wzruszeń i refleksji nad niezwykłym fenomenem polskiego ruchu oporu podczas II wojny światowej.

• Warszawa pamięta o bohaterach Powstania i niezwykłym Państwie Podziemnym
• Wspomnienia i hołd oddany bohaterom przy pomniku na Wiejskiej

Warszawa pamięta o bohaterach Powstania i niezwykłym Państwie Podziemnym

Rano 1 sierpnia stolica tętniła wyjątkową atmosferą. W wielu miejscach odbywały się obchody upamiętniające zryw sprzed 81 lat. Centralnym punktem wydarzeń był pomnik Polskiego Państwa Podziemnego przy ulicy Wiejskiej, gdzie przedstawiciele władz państwowych, samorządowych oraz korpusu dyplomatycznego złożyli wieńce. Ten monument, często nazywany pomnikiem Armii Krajowej, symbolizuje nie tylko Powstanie Warszawskie, ale także cały ruch oporu działający w okupowanej Polsce.

Polskie Państwo Podziemne wyróżniało się na skalę światową – prowadziło własne szkoły i uczelnie, funkcjonowały sądy podziemne, a także wydawano prasę, książki i znaczki pocztowe. To była prawdziwa struktura państwowa działająca w warunkach konspiracji.

Prezydent Warszawy Rafał Trzaskowski podczas uroczystości podkreślił wyjątkowość tego fenomenu:

„Jak co roku spotykamy się tutaj, żeby uczcić rocznicę wybuchu Powstania Warszawskiego, ale też przypomnieć o Armii Krajowej i Państwie Podziemnym, które było czymś wyjątkowym. Było fenomenem, które zadziwiło całą Europę i do dzisiaj zadziwia bardzo wielu historyków i badaczy.”

Przypomniał również o podziałach społecznych w Polsce dwudziestolecia międzywojennego i o tym, jak w chwili próby udało się je przezwyciężyć:

„Krytykowano młodzież. Antoni Słonimski pisał, że żyjemy obok siebie, a nie ze sobą w jednym kraju. W momencie próby udało się to wszystko zmienić, wszyscy stanęli ramię w ramię do walki. Państwo Podziemne pokazało, że można współpracować ponad podziałami.”

Wspomnienia i hołd oddany bohaterom przy pomniku na Wiejskiej

Janusz Komorowski ze Światowego Związku Żołnierzy Armii Krajowej również zabrał głos podczas obchodów:

„Dziś obchodzimy 81. rocznicę wielkiego wydarzenia w dziejach Polski. 1 sierpnia 1944 roku, w godzinie W, mieszkańcy Warszawy i jego zbrojne formacje z Armią Krajową na czele stanęli do walki o prawo narodu polskiego do istnienia.”

Wspominał także generała Tadeusza „Bora” Komorowskiego:

„Generał „Bór” był jedną z kluczowych postaci Polskiego Państwa Podziemnego. Przez cały czas był w Warszawie i kierował Armią Krajową. To on apelował do sojuszników o pomoc. Niestety wszystkie te wołania pozostały daremne. Tu w Warszawie wspaniali chłopcy i dziewczęta walczyli nie tylko o swoje ukochane miasto, lecz o Polskę. Walczyli i ginęli w imię honoru. Dawali swój zapał, gorące serca oraz gotowość do poświęcania własnego życia. Prezentowali najpiękniejsze cechy i wartość. Dla powstańców warszawskich takie pojęcia jak ojczyzna, honor, niepodległość, godność, patriotyzm należały do codziennego kanonu. Mieli je w sercach i w umysłach.”

Podczas uroczystości odczytano list marszałka Sejmu Szymona Hołowni:

„81 lat temu, 31 lipca podjęto decyzję, aby stanąć do nierównej walki z okupantem. Walki, którą pamiętamy jako heroiczną gotowość stawienia czoła okupacji w zrywie – po wolność i niepodległość. Co roku 1 sierpnia o godzinie 17:00, kiedy rozbrzmiewają syreny, a cała stolica zatrzymuje się, każdy z nas wie, że godzina W już na zawsze będzie dla Polaków związana z wolnością. To jednocześnie moment, aby oddać hołd bohaterom Powstania Warszawskiego, którzy wierzyli, że lepiej umrzeć stojąc niż żyć na kolanach. Za tę psychologiczną konieczność i wierność wartościom zapłacono niewyobrażalną cenę. Cenę życia, nierzadko bardzo młodego – oddanego za to, żebyśmy mogli dzisiaj w spokoju pisać własne historie w pięknej, odbudowanej i wolnej Warszawie. To sierpniowe syreny rokrocznie przypominają nam także o tym, że w DNA tego miasta jest tragedia, krew, ale również niezłomność, a w naszym narodzie tkwi niespotykana chęć odradzania i trwania.”

Marszałek Senatu Małgorzata Kidawa-Błońska zwróciła uwagę na znaczenie pamięci przekazywanej kolejnym pokoleniom:

„W godzinę W od lat zatrzymujemy się na ulicach. Kolejne pokolenia czczą w ten sposób rocznicę wybuchu Powstania Warszawskiego. Co roku czekamy na sygnał, by o godzinie 17:00 dać świadectwo naszej pamięci. 81 lat temu młodzi warszawiacy także czekali na sygnał. Gdyby tak się nie stało, oznaczałoby to katastrofę moralną. Powstanie było bowiem wydarzeniem, które formowało kolejne pokolenia Polaków Było niezwykłą lekcją lojalności i solidarności nie były ważne indywidualne interesy. Powstanie warszawskie ma też wielką moc formacyjną, bo stworzyło wspólnotę - wspólnotę wartości.”

Po oficjalnych przemówieniach delegacje władz państwowych oraz samorządowych wraz z przedstawicielami rady miasta m.st. Warszawy oraz korpusem dyplomatycznym złożyły wieńce pod pomnikiem Polskiego Państwa Podziemnego i Armii Krajowej.

Na podstawie: UMS Warszawa