Mazowieckie domy dla osób z demencją walczą o europejską nagrodę

W ciągu dnia terapia, ćwiczenia pamięci i kontakt z innymi, a po południu powrót do własnego domu – tak działa sieć Dziennych Domów Pobytu na Mazowszu. Program został nominowany do European Social Services Awards 2026. O zwycięstwie zdecydują także głosy internautów, oddawane do 26 października.

Sieć wsparcia obejmuje już 18 placówek

Działające na Mazowszu Dzienne Domy Pobytu zapewniają opiekę ponad 300 osobom z chorobami otępiennymi. Sieć powstała na bazie pilotażu rozpoczętego w 2020 roku przez Samorząd Województwa Mazowieckiego i Mazowieckie Centrum Polityki Społecznej. Na początku uruchomiono sześć placówek.

Program jest przeznaczony przede wszystkim dla osób we wczesnym etapie choroby. Zajęcia mają pomagać w utrzymaniu samodzielności, aktywności i codziennego funkcjonowania. Uczestnicy spędzają w placówkach osiem godzin dziennie, pięć dni w tygodniu, a następnie wracają do swoich rodzin.

W jednym Dziennym Domu Pobytu opieką można objąć zwykle około 15–20 osób. Uczestnicy mają zapewnione także posiłki dostosowane do ich potrzeb.

Oferta placówek obejmuje między innymi:

• terapię zajęciową;
• trening pamięci i funkcji poznawczych;
• ćwiczenia umiejętności społecznych i codziennych;
• rehabilitację oraz aktywność ruchową;
• zajęcia manualne i muzykoterapię;
• zajęcia komputerowe;
• ogrodnictwo i dogoterapię.

Ważną częścią programu jest kontakt z otoczeniem i przeciwdziałanie samotności. Wsparcie obejmuje również rodziny oraz osoby faktycznie sprawujące opiekę. Mogą one korzystać z edukacji, poradnictwa i oddziaływań terapeutycznych, a także zyskać czas na pracę, odpoczynek i własne życie rodzinne.

Mazowiecki projekt wśród europejskich inicjatyw

Dziennych Domów Pobytu dotyczy nominacja w kategorii „Ageing and Long-Term Care Excellence Award”. To część European Social Services Awards 2026, konkursu wyróżniającego rozwiązania odpowiadające na potrzeby starzejących się społeczeństw. W tej kategorii oceniane są między innymi środowiskowe formy opieki oraz projekty łączące pomoc społeczną, zdrowotną i lokalną.

Rozwój mazowieckiej sieci kosztował dotąd ponad 100 mln zł. Model zakłada możliwie długie pozostawanie osoby z chorobą otępienną w jej własnym środowisku, zamiast przenoszenia całej opieki do placówki całodobowej. Dzięki temu pomoc trafia jednocześnie do uczestnika zajęć i jego najbliższych.

Materiały ewaluacyjne wskazują, że osoby korzystające z DDP-ów doceniają zarówno różnorodność zajęć, jak i możliwość przebywania w grupie. Program ma również ograniczać stygmatyzację chorób otępiennych. Według przedstawionych danych 35 proc. opiekunów ukrywa diagnozę bliskiej osoby z obawy przed społecznym napiętnowaniem. Edukacja dotycząca chorób neurodegeneracyjnych i sposobów reagowania na potrzeby chorych jest więc jednym z elementów całego modelu.

Mazowieckie rozwiązanie zostało wcześniej zauważone także poza Polską. W 2023 roku zaprezentowano je w Barcelonie podczas spotkania „Social Services Leading Community Care”. Spośród 23 zgłoszeń do dyskusji wybrano dziewięć projektów, w tym program Dziennych Domów Pobytu.

Głosowanie wymaga wyboru projektów w dziesięciu kategoriach

Głosowanie publiczne potrwa do 26 października. Procedura wymaga przejścia przez wszystkie 10 kategorii konkursowych, a nie tylko wskazania mazowieckiego projektu.

Aby oddać głos, trzeba:

1. Wpisać adres e-mail, zaakceptować informację dotyczącą przetwarzania danych i wybrać „Verify”.
2. Otworzyć wiadomość o tytule „Verify your email to vote – ESSA 2026 – Public Vote”.
3. Przejść przez wszystkie kategorie i w każdej zaznaczyć jeden projekt, a następnie wybrać „Lock in vote”.
4. W kategorii 9, „Ageing and Long-Term Care Excellence Award”, wskazać kafelek „Social Support for Seniors with Dementia – Day Care Centres in Mazovia. Masovian Social Policy Centre. Poland”.
5. Po zaznaczeniu projektu w każdej kategorii sprawdzić, czy pojawiła się informacja 10/10, i wybrać „Finish Voting”.

Oceniający zwracali uwagę na jasno określone cele programu, dopasowanie zajęć do potrzeb osób z chorobami otępiennymi, doświadczenie personelu oraz całościowe podejście do rodzin. Wyniki pracy DDP-ów mogą być przydatne przy tworzeniu kolejnych usług dla osób starszych i ich opiekunów.

na podstawie: Urząd Marszałkowski Województwa Mazowieckiego.