Kobiety lat 80. wracają na wystawy. W Warszawie rozpoczyna się Festiwal Bohaterek

Na fotografiach pojawiają się artystki, sportsmenki, lekarki i opozycjonistki. W salach wystawowych wracają też piosenkarki, których sceniczny wizerunek wyróżniał się na tle szarej rzeczywistości PRL-u. W Warszawie rozpoczyna się Festiwal Bohaterek 2026 pod hasłem „Wolność To My!”, łączący wystawy, spotkania, kino, teatr, muzykę i rozmowy o doświadczeniach kobiet. Program potrwa od 8 do 18 października.

• Dwie wystawy pokażą różne obrazy kobiet z lat 80.
• Teatr, kino i muzyka rozszerzą opowieść o wolności
• Książka o wojnie i badania w mammobusie

Dwie wystawy pokażą różne obrazy kobiet z lat 80.

Początkiem festiwalu będą dwie ekspozycje przygotowane w Domu Spotkań z Historią, który obchodzi 20-lecie działalności. Obie koncentrują się na kobietach żyjących i działających w Polsce lat 80., ale każda robi to z innej perspektywy.

„Meluzyny z wielkiej płyty” przyglądają się sześciu popularnym wokalistkom: Korze, Majce Jeżowskiej, Annie Jurksztowicz, Wandzie Kwietniewskiej, Małgorzacie Ostrowskiej i Izabeli Trojanowskiej. Wystawa pokazuje nie tylko ich muzykę, lecz także sposób budowania scenicznych postaci i obecność artystek w mediach. Ich działalność przełamywała jednolity obraz codzienności w schyłkowym PRL-u.

Druga ekspozycja, „Lata 80. patrzą na nas”, została podzielona na części poświęcone rodzinie, Kościołowi, państwu oraz przemianom z lat 1989–1993. Fotografie dokumentują zarówno prywatne życie kobiet, jak i ich aktywność publiczną. Wśród bohaterek znalazły się między innymi intelektualistki, sportsmenki, opozycjonistki, naukowczynie, lekarki, nauczycielki i artystki.

Wstęp na obie wystawy jest bezpłatny. Ekspozycje pozostaną dostępne do 21 lutego 2027 roku, więc można je odwiedzić także po zakończeniu festiwalu.

Teatr, kino i muzyka rozszerzą opowieść o wolności

Program wydarzenia wykracza poza wystawy. W Teatrze Powszechnym zaplanowano monodram „Maria Skłodowska-Curie. Doświadczenie” w wykonaniu Agnieszki Przepiórskiej. Uzupełnieniem spektaklu będzie miejski spacer poświęcony polskiej noblistce.

W Kinie Kultura odbędzie się pokaz filmu „Kumotry” w reżyserii Emilii Śniegoskiej. Po seansie zaplanowano dyskusję prowadzoną przez Katarzynę Kasię. Film opowiada o przyjaźni kobiet mieszkających w wyludniającej się wsi w rumuńskich Karpatach.

Wśród propozycji filmowych znalazł się również dokument Ewy Ewart „Bez retuszu”. Obraz powstał na podstawie wideopamiętników Magdy Atkins i przedstawia jej życie oraz zmagania z rakiem piersi.

W Domu Spotkań z Historią wystąpi akustycznie Majka Jeżowska. W programie są również oprowadzania kuratorskie po obu wystawach. Dzięki temu wydarzenie łączy spojrzenie na historię kobiet z rozmową o zdrowiu, sztuce, rodzinie, przyjaźni i prawach kobiet.

Książka o wojnie i badania w mammobusie

13 października odbędzie się premiera książki „Cztery pory wojny”. Publikacja zbiera teksty ukraińskich autorek i autorów, które ukazywały się w „Dwutygodniku” od początku pełnoskalowej rosyjskiej inwazji. To zapis wojennego doświadczenia widzianego z perspektywy osób pozostających wewnątrz konfliktu, a także świadectwo prób zachowania języka, wrażliwości i poczucia człowieczeństwa.

W sobotę i niedzielę, 10 i 11 października, przy pomniku Kardynała Stefana Wyszyńskiego stanie mammobus. Uczestniczki festiwalu będą mogły skorzystać tam z badań. W tych samych dniach w budynku PAST-y przy ulicy Zielnej 39 odbędzie się sesja zdjęciowa Lidii Popiel, skierowana do wszystkich kobiet.

Zestawienie wydarzeń kulturalnych z badaniami profilaktycznymi pokazuje, że festiwal nie ogranicza się do opowieści o przeszłości. Część programu dotyczy także współczesnego zdrowia i codziennych wyborów, które wpływają na poczucie niezależności.

na podstawie: Urząd Miasta Stołecznego Warszawy.