Dziki coraz częściej wśród zabudowy. Nowe zasady reagowania w Warszawie

Dzik przy przedszkolu, na placu zabaw albo przy ruchliwej ulicy przestał być wyłącznie leśnym incydentem. W Warszawie rośnie liczba zgłoszeń dotyczących tych zwierząt, a wraz z nią potrzeba szybkiego reagowania w miejscach, gdzie mogą zagrozić ludziom. Nowa uchwała Sejmiku Województwa Mazowieckiego pozwala podejmować działania w szczególnie niebezpiecznych sytuacjach, ale nie oznacza automatycznego odstrzału.

• Tysiące zgłoszeń i setki kolizji z dzikami
• Monitoring pokazuje skalę problemu, a przepisy ograniczają wybór metod
• Nowa uchwała nie oznacza automatycznego odstrzału
• Eksperci pracują nad rozwiązaniami na lata

Tysiące zgłoszeń i setki kolizji z dzikami

Dziki pojawiają się już nie tylko na obrzeżach stolicy i w kompleksach leśnych. Zgłoszenia dotyczą także osiedli mieszkaniowych, parków, terenów rekreacyjnych, dróg oraz okolic szkół i przedszkoli.

Od początku 2026 roku do końca sierpnia odnotowano:

• 18 082 zgłoszenia dotyczące dzików,
• 302 kolizje drogowe z udziałem tych zwierząt,
• 186 zgłoszeń ataków na ludzi.

Za monitorowanie sytuacji i interwencje odpowiadają między innymi Lasy Miejskie – Warszawa. Działania są podejmowane tam, gdzie obecność dzików powoduje zagrożenie dla mieszkańców lub utrudnia funkcjonowanie obiektów publicznych.

Prezydent Warszawy Rafał Trzaskowski podkreśla, że przy podejmowaniu decyzji trzeba brać pod uwagę zarówno bezpieczeństwo ludzi, jak i ochronę zwierząt.

Bezpieczeństwo mieszkańców jest dla mnie najważniejsze. Kiedy dzik pojawia się przy przedszkolu, na placu zabaw czy na ruchliwej ulicy, miasto musi reagować i reaguje.

W dalszej części wypowiedzi prezydent zaznaczył, że uśmiercanie zwierząt nie jest dla niego łatwą decyzją, ale odpowiada za bezpieczeństwo ludzi i nie może ignorować zagrożenia.

Monitoring pokazuje skalę problemu, a przepisy ograniczają wybór metod

Lasy Miejskie – Warszawa od 2025 roku prowadzą inwentaryzację dzików z wykorzystaniem metod teledetekcyjnych. Ubiegłoroczne badanie wykazało obecność około 3031 zwierząt. Kolejne badanie jest prowadzone w 2026 roku, a jego wyniki mają zostać przedstawione w raporcie końcowym.

Równolegle powstaje ekspertyza naukowa dotycząca dzików w aglomeracji warszawskiej. Ma zebrać informacje o liczebności populacji, jej przystosowaniu do warunków miejskich oraz dalszych potrzebach badawczych.

Do 2018 roku stosowano między innymi odłów i relokację dzików. Po pojawieniu się afrykańskiego pomoru świń przepisy związane z sytuacją epizootyczną uniemożliwiły przewożenie zwierząt w inne miejsce. Oznacza to, że obecnie sam odłów połączony z relokacją nie jest dostępny jako metoda rozwiązania problemu.

Od 2022 roku do 31 sierpnia 2026 roku w Warszawie zredukowano łącznie 1876 dzików:

• 1326 w wyniku odłowu,
• 550 w ramach odstrzału.

Lasy znajdujące się w granicach stolicy pozostają naturalnym środowiskiem dzików. Zgodnie z informacjami przekazanymi przez miasto zwierzęta bytujące na tych terenach nie są stamtąd przepłaszane ani odstrzeliwane.

Władze Warszawy oraz Lasy Miejskie prowadzą również kampanie edukacyjne. Dotyczą one zachowania podczas spotkania z dzikiem, zakazu dokarmiania oraz właściwego zabezpieczania odpadów. Dla mieszkańców oznacza to konkretną zasadę: łatwo dostępne resztki jedzenia mogą zwiększać ryzyko pojawiania się zwierząt w pobliżu zabudowy.

Nowa uchwała nie oznacza automatycznego odstrzału

22 września 2026 roku Sejmik Województwa Mazowieckiego przyjął uchwałę dotyczącą ograniczenia populacji dzików na terenie Warszawy. Dokument odnosi się do zwierząt, które utraciły naturalny lęk przed człowiekiem i regularnie pojawiają się między innymi:

• w zwartej zabudowie mieszkaniowej,
• na terenach użyteczności publicznej,
• w miejscach rekreacyjnych,
• w pasach drogowych.

Warunkiem podjęcia działań jest nadzwyczajne zagrożenie dla życia, zdrowia ludzi albo gospodarki. Każdy przypadek ma być oceniany osobno, a decyzja musi zostać uzasadniona i udokumentowana. Uchwała nie określa z góry liczby zwierząt przeznaczonych do redukcji i nie wprowadza automatycznego odstrzału.

Możliwość zastosowania takich działań ma być traktowana jako ostateczność – po wyczerpaniu albo stwierdzeniu niedostępności innych metod, na przykład płoszenia.

Nowa uchwała dotyczy zagrożenia dla bezpieczeństwa ludzi. To odrębna podstawa prawna wobec decyzji prezydenta Warszawy związanych z zagrożeniami dla prawidłowego funkcjonowania obiektów produkcyjnych i użyteczności publicznej. Obecnie obowiązuje decyzja nr 103/OS/2026 z 20 marca 2026 roku, która przewiduje:

• odłów z uśmierceniem do 400 dzików – do 31 marca 2027 roku,
• odstrzał redukcyjny do 100 dzików – do 31 grudnia 2026 roku.

Eksperci pracują nad rozwiązaniami na lata

2 czerwca 2026 roku oficjalnie powołano Zespół do spraw dzikich zwierząt na terenie m.st. Warszawy. Pierwsze, nieformalne spotkanie odbyło się 25 maja.

W zespole uczestniczą naukowcy, eksperci, przedstawiciele miasta, instytucji publicznych i organizacji społecznych. Są wśród nich przedstawiciele Polskiej Akademii Nauk, Szkoły Głównej Gospodarstwa Wiejskiego w Warszawie oraz Uniwersytetu Przyrodniczego w Lublinie.

Prace podzielono na pięć obszarów:

• legislację,
• populację i zachowanie dzików,
• edukację,
• socjologię,
• urbanistykę.

Celem zespołu jest przygotowanie długofalowych rozwiązań, które uwzględnią bezpieczeństwo mieszkańców, ochronę przyrody i dobrostan zwierząt.

Władze stolicy występowały także o zmiany przepisów krajowych i europejskich. W kwietniu 2025 roku prezydent Warszawy zwrócił się do Ministerstwa Rolnictwa i Rozwoju Wsi o zniesienie ograniczeń dotyczących alternatywnych metod reagowania. Ministerstwo, powołując się na stanowisko Głównego Lekarza Weterynarii, nie znalazło podstaw do wystąpienia do Komisji Europejskiej w tej sprawie.

Miasto pytało również o możliwość stosowania antykoncepcji u dzików. W odpowiedziach wskazano, że obecnie w Polsce ani w Unii Europejskiej nie ma dopuszczonego środka antykoncepcyjnego przeznaczonego dla tych zwierząt.

Wnioski z monitoringu, ekspertyzy i prac zespołu mają posłużyć do opracowania zasad bezpiecznego współistnienia ludzi i dzików w zurbanizowanej przestrzeni. A do czasu wypracowania takich rozwiązań działania będą zależeć od miejsca, zachowania zwierzęcia i rzeczywistego poziomu zagrożenia.

na podstawie: UMS Warszawa.