Jeziorko Czerniakowskie z nowym planem ochrony. Badane są źródła wody

Poziom wody w Jeziorku Czerniakowskim od lat spada, a naturalny zbiornik coraz mocniej odczuwa skutki suszy hydrologicznej. W Warszawie rozpoczęto przygotowania do pogłębionych analiz, które mają odpowiedzieć na pytanie, czy rezerwat można zasilać dodatkowymi źródłami. Zanim pojawią się konkretne decyzje, eksperci ocenią ilość i jakość wody, wpływ poszczególnych rozwiązań na środowisko oraz możliwości techniczne. Od wyników tych prac będzie zależała dalsza ochrona jednego z najcenniejszych przyrodniczo miejsc stolicy.

• Spadający poziom wody wymaga sprawdzenia nowych możliwości
• Plany przestrzenne wyznaczają kierunek ochrony rezerwatu
• Retencja na Łuku Siekierkowskim ma ograniczyć odpływ wody

Spadający poziom wody wymaga sprawdzenia nowych możliwości

Jeziorko Czerniakowskie jest największym naturalnym zbiornikiem wodnym w granicach Warszawy. To pozostałość dawnego starorzecza Wisły, zachowana w otoczeniu intensywnie rozwijającej się zabudowy. Zbiornik wraz z otoczeniem jest objęty ochroną prawną jako rezerwat przyrody.

Naturalne zasilanie Jeziorka opiera się przede wszystkim na opadach i spływie powierzchniowym. Na jego funkcjonowanie wpływają również warunki hydrologiczne Wisły. Brak stałego dopływu sprawia, że zbiornik stopniowo się wypłyca, a jego powierzchnię i brzegi coraz silniej zajmuje roślinność szuwarowa.

W ostatnich latach obserwowany jest systematyczny spadek poziomu wody. Dodatkowym problemem stała się susza hydrologiczna, czyli niedobór wody w rzekach i jeziorach. W 2026 roku objęła ona znaczną część Polski, w tym region centralny. Niskie stany wód dotyczą także potencjalnych miejsc, z których można byłoby doprowadzać wodę do rezerwatu.

To oznacza, że samo wskazanie dodatkowego źródła nie wystarczy. Każdy wariant musi zostać sprawdzony pod kątem dostępnej ilości wody, jej jakości, skutków dla przyrody oraz możliwości wykonania odpowiedniej infrastruktury. M.st. Warszawa zleci w tym celu pogłębione analizy eksperckie. Ich wyniki mają stać się podstawą kolejnych decyzji, a nie przesądzać z góry o realizacji któregokolwiek rozwiązania.

Plany przestrzenne wyznaczają kierunek ochrony rezerwatu

Za rozpoznawanie zagrożeń i przygotowywanie działań ochronnych odpowiada powołany wcześniej Zespół ds. Ochrony Jeziorka Czerniakowskiego. W trakcie jego prac oraz spotkań ze stroną społeczną pojawiły się propozycje dodatkowego zasilania zbiornika.

Ochrona Jeziorka jest uwzględniana także w dokumentach planistycznych. Obowiązujące miejscowe plany zagospodarowania przestrzennego dla Czerniakowa Południowego i rejonu Augustówki przewidują między innymi:

• ochronę układu hydrologicznego,
• doprowadzanie do Jeziorka czystych wód,
• odtworzenie dawnej Łachy Czerniakowskiej.

Trwają również prace nad miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego dla rejonu Jeziorka Czerniakowskiego. Projekt zakłada ochronę elementów układu wodnego, a także dopuszcza rozwiązania zwiększające zasoby wodne zlewni. Przewidziano w nim również możliwość zasilania rezerwatu wodami spoza obszaru objętego planem.

Dokument uzgodniono z Regionalną Dyrekcją Ochrony Środowiska. Obecnie analizowane są uwagi zgłoszone podczas konsultacji. Ostateczne rozwiązania dotyczące chronionego obszaru będą wymagały uzgodnienia i zatwierdzenia przez Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w Warszawie.

Retencja na Łuku Siekierkowskim ma ograniczyć odpływ wody

Jednym z elementów szerszego systemu ochrony jest koncepcja zagospodarowania oraz odprowadzania wód opadowych i roztopowych dla obszaru Łuku Siekierkowskiego, położonego po obu stronach Trasy Siekierkowskiej. Opracowanie obejmuje blisko 750 hektarów i zakłada wykorzystanie błękitno-zielonej infrastruktury.

Planowane działania obejmują:

• zatrzymywanie wód opadowych,
• wykorzystanie otwartych zbiorników retencyjnych,
• ograniczenie odpływu wody do kanalizacji,
• możliwość częściowego zasilania Jeziorka Czerniakowskiego wodami opadowymi.

Za wdrażanie tej koncepcji odpowiada specjalny zespół powołany przez Prezydenta m.st. Warszawy. Do tej pory wpłynęły 43 wnioski inwestycyjne, a w przypadku 21 wydano stanowiska.

Równolegle przygotowywane są inwestycje retencyjne. Zarząd Zieleni m.st. Warszawy realizuje projekt zespołu zbiorników wodnych Antoniówka Wschód wraz z drogą techniczną i parkingiem. W ramach przedsięwzięcia ma powstać pięć otwartych zbiorników retencyjnych.

Dla mieszkańców najważniejsza informacja jest taka, że planowane zasilanie Jeziorka nie może opierać się wyłącznie na deklaracji technicznej. Przy niskich stanach wód również potencjalne źródła wymagają sprawdzenia, a każda ingerencja w rezerwat musi uwzględniać jego ekosystem. Dlatego działania planistyczne, retencyjne i przyrodnicze są prowadzone równolegle, zanim zapadną decyzje o konkretnym sposobie doprowadzania wody.

Długofalowa ochrona Jeziorka Czerniakowskiego obejmuje więc kilka obszarów jednocześnie – od planowania przestrzennego i zatrzymywania deszczówki po analizy hydrologiczne oraz inwestycje. Celem jest utrzymanie zasobów wodnych zbiornika i stworzenie warunków, które pozwolą zachować jego przyrodniczy charakter także w przyszłości.

na podstawie: UMS Warszawa.