Biblioteki pod okupacją - seminarium odsłania wojenne ślady księgozbiorów

W archiwach i starych raportach kryją się historie, których nie widać na półkach, a potrafią zmienić spojrzenie na całe miasto i region 📚 We wtorek 28 kwietnia 2026 roku o godzinie 14 w ramach Otwartego Seminarium Biblioteki Narodowej dr Jacek Kordel sięgnie po właśnie taki materiał - opowie o wojennych losach bibliotek i księgozbiorów w Kraju Warty.

• Otwarte Seminarium Biblioteki Narodowej zagląda w wojenne losy książek
• Zbiornica książek w Poznaniu zostawiła po sobie cenny papierowy ślad
• „Wojenne losy bibliotek i księgozbiorów w Kraju Warty” otwierają ważną opowieść

Otwarte Seminarium Biblioteki Narodowej zagląda w wojenne losy książek

Tym razem w centrum uwagi znajdzie się referat „Wojenne losy bibliotek i księgozbiorów w Kraju Warty, w świetle materiałów wytworzonych przez zbiornicę książek przy Bibliotece Uniwersyteckiej w Poznaniu”. To temat mocny, bo łączy historię instytucji, stratę kultury i mozolne odzyskiwanie śladów po tym, co zniknęło w czasie okupacji.

Dr Jacek Kordel pokaże działalność zbiornicy książek, która funkcjonowała przy Bibliotece Uniwersyteckiej w Poznaniu podczas II wojny światowej. W praktyce chodzi o materiał, który dziś robi ogromne wrażenie na badaczach - sprawozdania, raporty i wykazy zniszczonych bibliotek prywatnych. To właśnie takie dokumenty pozwalają składać w całość obraz strat i przesunięć zbiorów 📚

Zbiornica książek w Poznaniu zostawiła po sobie cenny papierowy ślad

Wojna zwykle kojarzy się z ruchem wojsk, frontem i ruiną. Tu jednak ważniejsze stają się papier, pieczęć i urzędowy zapis - bo to one pozwalają prześledzić, co stało się z bibliotekami na terenie Kraju Warty. Referat ma pokazać nie tylko sam charakter tych źródeł, ale też ich znaczenie dla dalszych badań nad losem zbiorów w czasie okupacji.

To temat, który szczególnie zainteresuje tych, którzy lubią historię kultury opowiadaną przez dokumenty, a nie przez wielkie hasła. W takich materiałach widać, jak bardzo wojna wchodziła w codzienność książek, katalogów i prywatnych kolekcji - i jak długo potem trzeba było odtwarzać ich ślady 🕰️

„Wojenne losy bibliotek i księgozbiorów w Kraju Warty” otwierają ważną opowieść

Seminarium nie zatrzymuje się więc na samym wspomnieniu strat. Z opisu wynika, że wystąpienie ma odsłonić także to, co te źródła mogą jeszcze powiedzieć współczesnym badaczom o przemieszczeniach zbiorów i o szerszym obrazie okupacyjnej polityki wobec książek. To dobry moment, żeby spojrzeć na bibliotekę nie tylko jak na miejsce ciszy, ale też jak na archiwum pamięci.

Dla wszystkich, którzy śledzą historię kultury, takie spotkanie brzmi jak solidna porcja wiedzy podana bez akademickiego nadęcia. A że temat dotyczy książek, ich utraty i przetrwania, łatwo wyjść z niego z myślą, że każda półka ma swoją własną, czasem bardzo dramatyczną biografię.

na podstawie: BN Warszawa.