Warszawskie zebry po drugiej ocenie. Część zmian działa i część zawodzi

Na warszawskich przejściach dla pieszych stawką nie jest ładny remont, tylko to, czy ktoś bezpiecznie przejdzie na drugą stronę ulicy. Miejscy audytorzy wrócili do 86 zebrówek, które wcześniej poprawiono, i sprawdzili je ponownie, już bez zaglądania w dawne oceny. Wynik pokazuje wyraźny postęp, ale też kilka miejsc, w których sama technologia nie rozwiązuje problemu. Tam wciąż liczą się długość przejścia, prędkość aut i układ ulicy.

• Audyt wrócił do przejść, które już raz dostały nowe rozwiązania
• Tam, gdzie poprawa nie dogoniła układu ulic
• Aktywne przejścia i szkolne zebry pod lupą

Audyt wrócił do przejść, które już raz dostały nowe rozwiązania

Warszawa ma za sobą kilka lat porządkowania przejść dla pieszych bez sygnalizacji. W latach 2016–2020 sprawdzono około 4 tysiące takich miejsc, a na tej podstawie do końca ubiegłego roku poprawiono blisko 800 zebrówek. Teraz do 86 z nich wrócili niezależni audytorzy, by ocenić, czy wprowadzone zmiany naprawdę działają, a nie tylko dobrze wyglądają na planie.

Sprawdzanie odbyło się według tych samych zasad co za pierwszym razem. Pod lupę trafiło 30 kryteriów, od oznakowania i widoczności po geometrię drogi. Oceniający nie znali wcześniejszych wyników, dzięki czemu porównanie miało być jak najbardziej rzetelne.

Efekt jest wyraźny. Średnia ocena wybranych przejść przed zmianami wynosiła 0,92 w skali od 0 do 5, a po przebudowach i ponownej analizie wzrosła do 3,02.

W liczbach wygląda to tak:

• 70 przejść dostało lepszą ocenę niż wcześniej,
• 34 zebra zostały ocenione na 4 albo 5,
• ponad 20 miejsc awansowało z noty 0–1 do 4–5.

To już nie kosmetyka, lecz realna poprawa. A jednak audyt nie zamknął tematu. Najbardziej interesujące okazały się właśnie te miejsca, gdzie zmiana nie przyniosła dużego skoku albo w ogóle nie poprawiła sytuacji.

Tam, gdzie poprawa nie dogoniła układu ulic

Jednym z takich punktów jest przejście przez południową jezdnię ulicy Roentgena przy Łukaszczyka. Kilka lat temu ustawiono tam progi zwalniające, ale audytorzy nadal nie podnieśli oceny ponad 0. Ich uwagi są twarde: progi stoją zbyt daleko od zebry, kierowcy wciąż jadą za szybko, a samo przejście jest długie i prowadzi przez jezdnię z dwoma pasami w jednym kierunku. To ważne także dlatego, że korzystają z niego przede wszystkim osoby starsze i chore, bo prowadzi do Centrum Onkologii. Według dzisiejszych standardów takie przejście powinno mieć sygnalizację świetlną, a do jej montażu zobowiązały się władze Centrum Onkologii.

Podobny problem ujawnił się na ulicy Stawki między Karmelicką a Dubois. Tam ocena wzrosła tylko z 0 do 1. Trzy lata temu pojawiły się separatory ruchu, które uspokoiły sytuację i uniemożliwiły jazdę po przejściu, ale to wciąż za mało. Audytorzy wskazali, że zebra nadal jest zbyt długa, a przystanki na jezdni ograniczają widoczność. Do tego brakuje pasów ostrzegawczych dla osób niewidomych i słabowidzących.

To przejście ma jednak jeszcze jeden kontekst: w przyszłości ma przejść gruntowną przebudowę przy modernizacji linii tramwajowej. Do tego czasu miasto próbowało wprowadzić rozwiązania doraźne, bo pełna przebudowa ulicy oznaczałaby duży koszt i długi czas realizacji. W tle cały czas widać też zmianę przepisów. Rozwiązania sprzed kilku lat nie zawsze pasują do dzisiejszych standardów, a część dawnych układów ulic po prostu nie była projektowana z myślą o obecnych wymaganiach bezpieczeństwa.

Aktywne przejścia i szkolne zebry pod lupą

Cztery przejścia dostały tym razem gorszą notę niż wcześniej. Trzy z nich znajdują się przy ulicy Belgradzkiej – dwa na skrzyżowaniu z Braci Wagów i jedno przy Belgradzkiej 48. Sześć lat temu pojawiły się tam tzw. aktywne przejścia dla pieszych. W teorii mają działać prosto: czujniki wykrywają pieszego i uruchamiają dodatkowe oświetlenie, które ostrzega kierowców. W praktyce audyt pokazał, że to za mało. Samochody nadal jadą zbyt szybko, a przejścia są za długie. Na obniżenie oceny wpłynęło też ustawienie tzw. agatek, a w przypadku przejść używanych głównie przez dzieci wymagania są po prostu wyższe.

Podobnie oceniono przejście przez ulicę Wrocławską przy budynku 7A. W 2022 roku pojawiły się tam progi zwalniające, ale audytorzy uznali, że nie zniwelowały wszystkich problemów. Tak jak w przypadku Belgradzkiej, znaczenie ma szerokość jezdni – po dwa pasy ruchu w jednym kierunku. Przy takim układzie, według dzisiejszych standardów, bezpieczeństwo powinno być podparte sygnalizacją świetlną.

Najczęściej wskazywane przez audytorów problemy nie były przypadkowe. Najpierw padały określenia z kategorii „inne, nietypowe” – to 39,8 proc. ponownie badanych lokalizacji. Potem pojawiały się:

• zbyt duża prędkość pojazdów – 31,8 proc.,
• zbyt długa zebra – 26,1 proc.,
• słaba widoczność – 23,9 proc.

Z tego wynikają też rekomendacje. W ponad połowie przypadków audytorzy wpisali rozwiązania z kategorii „inne, nietypowe” – 52,3 proc. Często powtarzało się uspokojenie ruchu w rejonie przejścia – 29,5 proc., skracanie zebry – 26,1 proc., poprawa widoczności – 23,9 proc. i montaż sygnalizacji świetlnej – 22,7 proc.

To pokazuje jedno: bezpieczeństwo na przejściu nie zależy od jednego elementu. Czasem wystarczy lepsze oświetlenie, czasem trzeba zmienić geometrię ulicy, a czasem tylko sygnalizacja lub całkowita przebudowa mogą dać efekt, którego od dawna oczekują piesi. Warszawa już raz uruchomiła ten proces i teraz sprawdza, które rozwiązania rzeczywiście trzymają poziom.

na podstawie: Zarząd Dróg W Warszawie.