Wskaźnik WARS pokazuje spadek stabilności i wyzwania dla samorządów w 2025

Samorządy mimo wsparcia czują rosnącą niepewność. Co to oznacza dla mieszkańców i rozwoju naszych gmin?

• Nowe wyzwania dla samorządów w Warszawie i okolicach
• Wsparcie dla gmin wiejskich wokół Warszawy musi być bardziej dopasowane

Nowe wyzwania dla samorządów w Warszawie i okolicach

W ostatnich miesiącach obserwujemy, jak choć samorządy zyskują coraz więcej narzędzi i środków do działania, to jednak poczucie stabilności wśród władz lokalnych znacząco się obniża. Najnowsze badania Wskaźnika Aktywności Rozwojowej Samorządu (WARS), przedstawione podczas V Konferencji „Perspektywy rozwojowe samorządów - Wskaźnik WARS wiosna 2025”, pokazują, że nawet przy dostępnych funduszach i ułatwieniach legislacyjnych samorządy odczuwają silną niepewność.

Eksperci i przedstawiciele administracji podkreślają, że obecna sytuacja geopolityczna oraz rosnące koszty transformacji energetycznej wpływają na ostrożne podejście włodarzy. Szczególnie dotyczy to mniejszych gmin wiejskich, które często nie znajdują się w centrum uwagi programów takich jak Krajowy Plan Odbudowy czy fundusze strukturalne.

Wsparcie dla gmin wiejskich wokół Warszawy musi być bardziej dopasowane

Wojewoda mazowiecki Mariusz Frankowski zwrócił uwagę na potrzebę stworzenia dedykowanych programów wsparcia dla małych samorządów. Jak mówił podczas konferencji:

„Cyklicznie spotykam się z samorządami, rozmawiam o potrzebach i jeszcze niedawno nic nie wskazywałoby na znaczny spadek nastrojów. Niepewność wynikająca z sytuacji geopolitycznej budzi jednak realne obawy wśród samorządów, które trafnie odczytują nastroje społeczne, bo są najbliżej mieszkańców. To z pewnością przekłada się na ostrożne podejście. Analizując wyniki badania wydaje się natomiast, że należy zastanowić się nad mądrze skonstruowanym programem wsparcia dedykowanego do gmin wiejskich i małych samorządów na cele, których nie ma w Krajowym Planie Odbudowy, bądź w funduszach strukturalnych.”

Samorządowcy podczas debaty podkreślali, że choć środki z KPO mają wspierać rozwój lokalny, to ich realny wpływ na sytuację mniejszych gmin jest ograniczony. Z kolei rosnące wyzwania demograficzne oraz koszty związane z zieloną transformacją dodatkowo komplikują planowanie inwestycji i usług.

W wydarzeniu uczestniczyli m.in. rektor Szkoły Głównej Handlowej dr hab. Piotr Wachowiak oraz prezes Banku Gospodarstwa Krajowego prof. SGH dr hab. Mirosław Czekaj. Wśród obecnych byli także lokalni liderzy: starosta powiatu mińskiego dr Remigiusz Górniak, dyrektor biura Związku Gmin Wiejskich RP dr Aneta Kowalska, a także wójt gminy Michałowice Małgorzata Pachecka.

Wskaźnik WARS to unikalne narzędzie monitorujące kondycję rozwojową samorządów poprzez badanie opinii ich zarządzających. Analizuje między innymi przewidywane wydatki inwestycyjne, zatrudnienie czy zmiany zadłużenia budżetowego. Dzięki temu daje obraz trendów i wyzwań stojących przed jednostkami terytorialnymi w całym kraju.

Na podst. Urząd Wojewódzki w Warszawie